PAD przyjął ślubowanie nowych sędziów TK Jak informuje KPRP, prezydent Andrzej Duda odebrał ślubowanie od 4 wybranych w środę wieczorem sędziów TK: Henryka Ciocha, Lecha Morawskiego, Mariusza Muszyńskiego i Piotra Pszczółkowskiego. fot. KPRP/Andrzej Hrechorowicz

Jaki: Trybunał ma nie przeszkadzać. W latach 2005-07 TK blokował nam decyzje - Chcemy zrealizować nasze obietnice wyborcze. Pokazać po 4 latach, że Polska się zmieniła. W latach 2005-2007 złożyliśmy obietnicę, że otworzymy dostęp do zawodów prawniczych. I wydawało się, że to zrobimy, że to obietnica naturalna. Ale nie dało się tego zrobić, bo Trybunał Konstytucyjny zablokował nam tę decyzję. I dzisia boimy się podobnie. Bo TK niestety w takim kształcie, jak dotyczczas, w składzie którego jest np. były radny PO, będzie nam blokował reformy - tego się obawiamy - mówił dziś w Gościu Poranka TVN Info Patryk Jaki. Dodawał, iż sędziowie TK są "wyjątkowo polityczni". Jak podkreślał wiceminister sprawiedliwości w rozmowie z Kamilą Biedrzycką-Osicą:

"Trybunał ma nie przeszkadzać. Ja bym oczywiście chciał, żeby TK w Polsce był takim ciałem, który ma charakter zasadniczy, pilnuje kanonów, orzeka tych najważniejszych, ustrojowych sprawach, nie miesza się do polityki. Natomiast, niestety, nasze dotychczasowe doświadczenie pokazuje, że tak nie było. Bo gdzie w Konstytucji jest zapis, że sędziowie TK mają prawo zablokować młodym ludziom dostęp do zawodu prawniczego? TK blokował nasze decyzje w imię interesów różnych grup. Boję się, że TK nadal będzie podejmować takie decyzje. Dlatego trzeba zadbać o rónowagę, to bardzo ważne"

Karczewski: O szykowanym zamachu PO na demokrację wiedzieliśmy od dawna - Prezydent w Wilanowie, podczas odbierania od przewodniczącego PKW aktu wyboru, mówił, apelował, by nie dokonywać ważnych zmian systemowych w końcówce kadencji. My już wtedy wiedzieliśmy, że jest szykowany zamach na demokrację i TK. Dlaczego pan prof. Zoll wtedy milczał? - pytał dziś byłego prezesa TK w Radiu Zet Stanisław Karczewski. Andrzej Zoll odpowiedział: - Bo byłem zajęty przygotowaniem nowej procedury karnej, która wchodziła 1 lipca. Jak dodawał:

"Prezydent Duda dostąpił zaniechania, kiedy w sierpniu, obejmując urząd, nie wystąpił do TK, skarżąc ustawę [PO], która według prezydenta i pana była tak jawnie niezgodna z Konstytucją. To jest zatem kolejne naruszenie przez prezydenta Konstytucji"

Morawiecki: Stworzymy agencję wspierania eksportu z prawdziwego zdarzenia Jak powiedział Mateusz Morawiecki w Radiu Wnet o planach ministerstwa:

"Jednym z moich planów jest zdecydowane wsparcie dla eksporterów poprzez stworzenie agencji wspierania eksportu z prawdziwego zdarzenia. Eksport jest papierkiem lakmusowym, bardzo ważną częścią gospodarki. To będzie jedna z przewodnich myśli naszych działań naszego ministerstwa".

Jak podkreślał:

"Kołem zamachowym polskiej gospodarki ma być eksport, inwestycje, innowacje. Chcemy inwestować w klastry, doliny - nowe technologie. Chciałbym, aby tych wysp rozwoju było w wielu miejscach Polski sporo, by ten rozwój był powszechny, nie tylko w dużych ośrodkach"

K. Morawiecki: PAD zachował się dobrze. Wczorajsza awantura była awanturą partii, która straciła władzę - Prezydent zachował się dobrze, przyjmując ślubowanie od nowych sędziów TK. Wczorajsza awantura była awanturą partii, która straciła władzę. Platformy, która zjadła ciastko i chce mieć ciastko. I chce odzyskać tę władzę. Cały czas zresztą PO w TK ma przewagę, mimo wyboru nowych sędziów - mówił dziś w TOK FM Kornel Morawiecki. Jak dodawał marszałek senior:

"To, że TK ma orzekać we własnej sprawie, to jest nieporozumienie. To wbrew zdrowemu rozsądkowi. Nie można być sędzią we własnej sprawie. Chodzi o interes tych sędziów"

Morawiecki: Luka VAT i CIT wynosi ok 80 mld. Realne do ściągnięcia jest ok 10 mld w przyszłym roku Jak powiedział w Radiu Wnet Mateusz Morawiecki o finansowaniu obietnic z kampanii:

"W przyszłym roku trzeba będzie przystąpić do bardzo intensywnego przeglądania wszystkich zasad pozyskiwania VAT i podatku CIT. W tych dwóch podatkach luka określona przez KE wynosi ok. 40 mld w CIT, luka określona przez renomowane firmy w VAT jest na poziomie 40-55 mld. Łącznie luka w stosunku do tego, co powinniśmy pozyskiwać, wynosi około 80 mld, a może nawet więcej. To jest luka teoretyczna, matematyczna. Realne do ściągnięcia po roku jest 10 mld, później dodatkowe 10 mld. Życzyłbym sobie, by te moje założenia były konserwatywne, ale wolę być realistą. Mówimy o przyroście pozyskiwania środków z tych luk o kilka, kilkanaście miliardów. To są m.in. wyłudzenia, kradzieże, oszustwa, zwłaszcza w VAT. W CIT są to schematy optymalizacji podatkowych"

Morawiecki pytany o to, czy podatek bankowy - który ma też finansować obietnice PiS - nie zostanie po jego wprowadzeniu przerzucony na klientów, odpowiedział:

"W sektorze bankowym jest ogromna konkurencja, nie obawiam się, że opłaty będa przerzucone na klientów. Nie będzie tu prostego przerzucania na klientów"

Jak podsumował kwestię finansowania obietnic:

"Najtrudniejsze jest [dla nas to]: znaleźć pieniądze na zasadzie 1:1, nawet jeśli ich nie znajdziemy w 2016 z pełnym pokryciem, to wzrost deficytu będzie niewielki lub bardzo niewielki"

Kosiniak-Kamysz: Miała być dobra zmiana, jest nocna zmiana. PAD złamał wszystkie zobowiązania - Ta sytuacja jest kuriozalna. Miała być dobra zmiana, jest nocna zmiana. Prezydent składa przed Zgromadzeniem Narodowym przysięgę o dochowaniu wierności konstytucji, staniu na jej straży i łamie wszystkie zobowiązania. Z zachowania prezydenta wynika jedno: nie ma samodzielności - przekonywał dziś w RMF FM Władysław Kosiniak-Kamysz, mówiąc o zamieszaniu wokół TK. Jak dodawał prezes PSL, mówiąc o zachowaniu prezydenta Dudy:

"Z tego zachowania prezydenta wynika jedno - na pewno nie ma samodzielności w tym wszystkim. Ja wierzyłem powiem szczerze - jak widziałem i rozmawiałem z panem prezydentem, i inni przewodniczący klubów, widziałem jego zaniepokojenie. To jest oczywiście moja subiektywna ocena. Ale myślałem, że będzie jakaś reakcja, jakieś wystąpienie. Nawet jeżeliby pan prezydent powiedział: uważam, że tak należy zrobić - zakomunikowałby to. Tutaj jest tylko cisza, pod osłoną nocy przyjęcie przysięgi"

Gasiuk-Pihowicz: Nastawiliśmy się na ciężką merytoryczną pracę, a sprowadzono nas do roli obrońców demokracji - Rzeczywiście musieliśmy zrewidować nasze hasło wyborcze ["Gospodarka jest najważniejsza"], dosyć szybko. Nastawialiśmy się na ciężką pracę w konkretnych zakresach merytorycznych. Każdy z naszych posłów ma swoją domenę merytoryczną. Ale okazało się, że zostaliśmy sprowadzeni do roli obrońców demokracji, demokratycznych standardów państwa prawa. Bronimy Trybunału, wolności obywatelskich. Konstytucji. To zaskakujący obrót sprawy, nie spodziewaliśmy się tego - mówiła dziś w Politycznym Graffiti Polsat News Kamila Gasiuk-Pihowicz.

Wojciechowski: Wybór 5 nowych sędziów kończy zamieszanie wokół TK. Teraz TK będzie pracować normalnie - Wybór 5 nowych sędziów kończy zamieszanie wokół Trybunału Konstytucyjnego. Zamieszanie, wywołane przez Platformę w zeszłej kadencji, która wybrała swoich 5 sędziów, naruszając Konstytucję i regulamin Sejmu. Tamten wybór nie mógł się ostać i dobrze, że obecny Sejm ten wybór unieważnił - przekonywał dziś w Polsat News Janusz Wojciechowski. Jak dodawał:

"Trybunał będzie teraz pracował normalnie, będzie miał bardziej pluralistyczny skład. Myślę, że operacja przeprowadzona przez Platformę, miała na celu, żeby przekształcić TK w trzecią izbę parlamentu, która miałaby blokować reformy przeprowadzane przez rząd PiS"

Budka w TK: Osoby wybrane wczoraj przez Sejm nie mają prawa nazywać się sędziami TK. Wybór jest nieważny Jak mówił dziś były minister sprawiedliwości w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego: - Osoby wybrane wczoraj [przez większość sejmową] na stanowiska sędziów TK nie są [prawnie] sędziami Trybunału Konstytucyjnego. Są to osoby, nie mające prawa tytułować się tym jakże zaszczytnym, ważnym ustrojowo tytułem. Z prostej przyczyny - ich wybór jest nieważny - mówił dziś w Trybunale Konstytucyjnym Borys Budka.

TK odrzucił wniosek Sejmu i nie odroczył rozprawy Trybunał Konstytucyjny nie przychylił się do wniosku Sejmu i nie odroczył rozprawy, podczas której badana jest konstytucyjność czerwcowej nowelizacji ustawy o TK. Nie przychylił się też do wniosku o rozszerzenie składu sędziowskiego. Jak wcześniej mówił Marek Ast z PiS:

"Konstytucyjność ustawy o TK jako sprawy ustrojowej powinien zbadać pełny skład Trybunału Konstytucyjnego, a nie zaś skład pięcioosobowy"

Posłowie PO oraz RPO wnieśli wcześniej o oddalenie wniosku Sejmu. TK orzeka w składie 5 sędziów, pod przewodnictwem sędzi Sławomiry Wronkowskiej-Jaśkiewicz. PO reprezentuje Borys Budka, Sejm - poseł Ast.

Nowacka na proteście pod TK: PiS serwuje nam potężną zmianę - od demokracji do demokratury - Widać, jak bardzo Polki i Polacy mobilizują się wokół tematu, wydawałoby się, na co dzień odległego, czyli TK. W ślad za łamaniem dobrych obyczajów, de facto prawa, idzie łamanie Konstytucji i odbieranie nam wolności i praw - mówiła w rozmowie z Piotrem Witwickim - pod siedzibą TK, gdzie trwają protesty - Barbara Nowacka. Jak dodawała:

"Źle, że nie ma głosu lewicy w Sejmie. Ten brak głosu będzie widoczny jeszcze bardziej, kiedy PiS zacznie wprowadzać część reform gospodarczych, ekonomicznych i społecznych, które - jak sądzę - nie zawsze będą spełniały standardy równych prawa i równych szans. O czym zawsze mówiła lewica. Nawet teraz widzimy, jak bardzo mocno potrzebna jest silna opozycja"

Liderka Zjednoczonej Lewicy przekonywała:

"Myślę, że Platforma ma sporo racji w ocenianiu sytuacji jako bardzo złej. Czy to jest już zamach stanu? Nie. To dopiero początek działań PiS. Potężnej zmiany, która prowadzi nas z demokracji do demokratury. Do rządów partii, która nie będzie szanowała głosów innych od swojego - nie będzie słuchać nawet głosów swoich wyborców"

Brejza: Były działacz PZPR, poseł PiS, nielegalnie forsował kandydatów do TK. To rekomunizacja Polski Jak stwierdził dziś na konferencji prasowej w Sejmie poseł PO, nawiązując m.in. do przeszłości prokuratora Piotrowicza, wczorajszej debaty w Sejmie i przyjęciu ślubowania od nowych sędziów przez prezydenta:

“Mieliśmy do czynienia z kontynuacją nocnego serialu zawłaszczania państwa przez PiS. Mamy czarny dzień dla polskiej demokracji. Możemy mówić dziś o końcu złudzeń. Koniec teatru, który prezentował również Andrzej Duda. Prezydent nie jest już strażnikiem Konstytucji. Jest strażnikiem statutu PiS. Mimo to wierzymy, że Konstytucja się obroni. Że państwo siłą swoich instytucji demokratycznych obroni demokrację i nie pozwoli na zamach na władzę sądowniczą. I rekomunizację Polski. Były członek PZPR - poseł PiS - forsował nielegalnie kandydata na sędziego TK - również z PZPR. To jest proces rekomunizacji. Ten Sejm jest bliski sejmowi PRL - gdzie również nie było dyskusji, pytań, gdzie marszałek nie był marszałkiem Sejmu, tylko komunistycznej partii - tak jak dziś marszałek Kuchciński jest marszałkiem PiS-u”

Bodnar w TK: Bez niezależności Trybunał decydować będzie tylko dyktatura większości Jak mówił w TK Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar:

"Rzecznik uważa, że przepisy pozwalające na wybór 2 sędziów na miejsce tych, których kadencja upływa w grudniu 2015 są niezgodne z Konstytucją. Argument można sprowadzić do tego: Za wybór konkretnych sędziów powinien być odpowiedzialny Sejm tej kadencji, w czasie której nastąpiło zakończenie kadencji sędziów. Nie można tego typu wyborów dokonywać awansem, na przyszłość i w zakresie przepisów pozwalających na wybór sędziów, których kadencja kończy się w grudniu, Sejm przekroczył swoją kadencję".

Jak powiedział później:

"Sejm naruszył zasadę trójpodziału władz. Niniejsza sprawa ma znaczenie znacznie poważniejsze niż tylko techniczne rozstrzygnięcie, czy przepisy ustawy czerwcowej są zgodne z konstytucją. Nasza demokracja to demokracja konstytucyjna. Jest oczywiste, że władzę ustawodawczą i wykonawczą sprawują przedstawiciele większości. Posiadanie większości musi się wiązać z ograniczeniami. Te ograniczenia wynikają z Konstytucji, z istnienia i funkcjonowania szeregu organów i instytucji mających na celu zapewnienie trójpodziału władz".

Bodnar zacytował później esej Hansa Kelsena "Kto powinien być strażnikiem Konstytucji?". Jak powiedział:

"Trybunał Konstytucyjny to nie dziedzictwo socjalizmu, ale nasza wielka zdobycz, która przybliżyła nas do państw demokratycznych. To jest już prawie 30-letnia tradycja. Sąd konstytucyjny nie jest sądem dbającym o popularność. Wyroki są różnie odbierane, bo muszą uwzględniać różne racje. Podejmowanie decyzji przez Sejm na zasadzie woli większości, przy zignorowaniu kwestii ustawowych i konstytucyjnych to otwarte kwestionowanie niezależności TK. Jeśli godzimy się na utratę niezależności TK, to godzimy się na utratę organu, który chroni naszych praw. Nie będzie organu, który będzie kontrolować zgodność aktów normatywnych z konstytucją. Decydować będzie wyłącznie - jak to określa Kelsen - dyktatura większości".

Spór wokół wyboru nowych sędziów do Trybunału Konstytucyjnego najlepiej może próbować zrozumieć z perspektywy ekonomii politycznej. Platforma Obywatelska w czerwcu, spodziewając się przegranej w wyborach parlamentarnych próbowała na zapas wybrać sędziów kalkulując, że wybrany w większości przez PO Trybunał będzie tworzyć barierę dla projektów PIS. Dokładnie tak samo o Trybunale pomyślało również Prawo i Sprawiedliwość, które po wygranych wyborach uznało, że Trybunał istotnie będzie niepotrzebną przeszkodą dla zamierzonych reform, więc należy w jak największym stopniu uzupełnić jego skład sędziami o poglądach zbieżnych z własnymi. Obie partie instrumentalnie podeszły do instytucji sądu konstytucyjnego.

Prawo i Sprawiedliwość miało pewne argumenty za pluralizmem w składzie sędziowskim, jednak w żaden sposób nie odwołało się do języka „checks and balances” i pluralizmu poglądów, uznając raczej, że ważniejsza jest sama szybkość i skuteczność przeprowadzonej zmiany niż uzasadnienie i legitymizacja. Platforma Obywatelska z kolei próbowała maksymalnie podwyższyć dramaturgię sięgając po język „zamachu stanu” i mocno przesadzonych porównań ze stanem wojennym. Obie strony w tym sporze nie mają w tej chwili interesu (znowu ekonomia polityczna), by konflikt ten załagodzić. Być może kolejne posiedzenia TK lub też ewentualne działania prezydenta spowodują zmianę tej dynamiki, jednak pozycja Trybunału została już nadszarpnięta. Jakie wnioski dla lepszego rządzenia możemy wyciągnąć z tej sprawy jednak już dzisiaj? Na pewno lekcją z ostatniego posiedzenia Sejmu, którą powinniśmy odrobić jest decyzja o organizacji w przyszłości poważnych, realnych i nie udawanych przesłuchań kandydatów na sędziów Trybunału.

Ani dyskusja na forum sejmowej Komisji Sprawiedliwości, ani debata plenarna nie pozostawiły miejsca na poznanie poglądów kandydatów na sędziów. Z przebiegu tych debat oraz kolejnych partyjnych instrumentalizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wyciągnąć można wniosek, że niezależnie od czasu powołania nowych sędziów, procedury ich powołania powinny obejmować ich każdorazowe publiczne wystąpienie oraz wyczerpującą sesję pytań i odpowiedzi. Pytania w czasie obrad komisji zostały de facto uniemożliwione, zaś w czasie posiedzenia plenarnego Sejmu po punkcie obrad „pytania” nie było przewidzianego miejsca na odpowiedzi.

Tak się złożyło, że bezpośrednio przed obradami komisji sprawiedliwości, na których PIS nie dopuścił do zadawania kandydatom pytań, posłowie tej samej partii złożyli w Sejmie projekt uchwały w sprawie zmiany regulaminu Sejmu RP potocznie nazywany „pakietem demokratycznym”. Zmiany te w intencji pomysłodawców mają służyć zwiększeniu praw opozycji. W czasie dyskusji nad tym projektem, która będzie miała miejsce w nadchodzących tygodniach, powinno znaleźć się też miejsce na refleksję nad realnymi i wyczerpującymi przesłuchaniami kandydatów na takie ważne funkcje publiczne jak członkowie Trybunału Konstytucyjnego. Podobnie jak w przypadku proponowanych przeze mnie ostatnio przesłuchań ministrów ), również przesłuchania kandydatów na sędziów TK, jeśli realne a nie udawane, poprawią jakość debaty publicznej i sprzyjać będą lepszemu rządzeniu oraz przyczynią się do pozytywnych zmian w kulturze politycznej w Polsce.

Niezależnie od podziałów politycznych wszyscy aktorzy debaty publicznej w Polsce powinni się zgodzić co do tego punktu minimum. Kandydaci do urzędu powinni mieć okazję przedstawienia swoich poglądów a posłowie, eksperci i opinia publiczna możliwość poznania tych poglądów. Same przesłuchania mogłoby być organizowane i prowadzone zresztą nie tylko w Sejmie (choć tu koniecznie) ale także przez organizacje eksperckie z udziałem zadających pytania ekspertów. Miejsce przesłuchania byłoby wówczas neutralne (tj. nie parlament, a np. uczelnia), a każdorazowo organizatorem mogłaby być koalicja organizacji eksperckich. Takie pomysły były zresztą rozwijane i zgłaszane przez organizacje pozarządowe takie jak INPRIS czy Fundacja Batorego.

Być może zgoda wokół tego, że wszyscy zasługujemy na lepszą wiedzę o kandydatach, że warto organizować porządne ich przesłuchania, przyczyni się do szukania dalszych punktów porozumienia między partiami politycznymi.


Autor jest socjologiem w Instytucie Studiów Politycznych PAN i Collegium Civitas

fot. Krzysztof Białoskórsk

Rozprawa przed TK zamknięta. Orzeczenie o 14:00 Po wysłuchaniu wniosków końcowych stron sędzia Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz ogłosiła zamknięcie czwartkowej rozprawy w TK. Ogłoszenie orzeczenia ws. konstytucyjności czerwcowej nowelizacji ustawy o TK ma nastąpić o 14:00

Debata w Sejmie nad Trybunałem Konstytucyjnym nie mogła zatrzymać PiS i wyboru nowych sędziów. Ale pokazała dobitnie sprawność nowego pokolenia polityków Platformy - i nie tylko - którzy w tym tygodniu zdecydowanie stoją w pierwszej linii. Tym razem PO używała wszelkich możliwych środków, by pokazać, że jest realną opozycją, a nie tylko jej cieniem. Agnieszka Pomaska, Rafał Trzaskowski, Borys Budka, Władysław Kosiniak-Kamysz, Ryszard Petru, Kamila Gasiuk-Pihowicz, Krzysztof Brejza (o tych ostatnich pisaliśmy już tutaj) - dla tych polityków temat Trybunału Konstytucyjnego stał się okazją do zbudowania pozycji w nowym sezonie politycznym. Burzliwe debaty w parlamencie obnażyły rodzący się trend na krajowej scenie politycznej: najważniejszy głos “antypisowskiej rewolty” należy dziś do pokolenia młodych, sprawnych medialnie polityków, którzy konsekwentnie - siłą rzeczy - spychają starych politycznych “wyjadaczy” do narożnika. W środę to właśnie oni byli najbardziej widoczni. Ani Tomasz Siemoniak, ani Grzegorz Schetyna czy Ewa Kopacz nie odgrywali w tym sporze żadnej poważnej roli. Głos “starszego pokolenia” był wczoraj słyszalny najbardziej, gdy Rafał Grupiński odpowiadał Kornelowi Morawieckiemu i oskarżył go o “wspieranie były członków PZPR” z PiS. Nawet wspólna konferencja liderów PO nieszczególnie się przebiła. Platforma głosem młodych parlamentarzystów podczas wczorajszych obrad zaczęła odzyskiwać inicjatywę. Wystąpienia Pomaskiej czy Trzaskowskiego były jednymi z najlepszych - mimo niezłej formy Sławomira Neumanna czy efektownego debiutu sejmowego Henryki Krzywonos. Z kolei Borys Budka - m.in. dzięki bardzo dobremu, merytorycznemu wystąpieniu w czwartek przed Trybunałem Konstytucyjnym - zbiera kolejne punkty przed rozgrywką o przywództwo w Platformie. Były minister sprawiedliwości wyborów wewnętrznych z pewnością nie wygra, ale zamieszanie wokół TK istotnie wpłynęło na umocnienie jego pozycji w partii. Budkę coraz wyraźniej widać na scenie. To on był jednym z kluczowych strategów PO odpowiadających za sprawy prawne wokół Trybunału. To on reprezentował w czwartek Platformę w TK, gwarantując sobie tym samym miejsce w wieczornych serwisach. Debata wokół Trybunału ujawniła też nowy podział na sali sejmowej. PO, skandując “precz z komuną” , zbudowała nową polaryzację, której wcześniej brakowało. Główna partia opozycyjna, dzięki grupie młodych posłów, znalazła wreszcie energię, o której brak oskarżali ją komentatorzy przez ostatnie tygodnie. Platforma - głosem jej liderów - jak mantrę powtarza, że to PO właśnie jest “ostoją normalności”, ale świeżości temu zużytemu już przekazowi nadał w środę dopiero Rafał Trzaskowski, który z trybuny sejmowej w błyskotliwym wystąpieniu mówił: - Prezes Kaczyński w swoim długim expose mówił, że będzie „tolerował pewne odchylenia od normy”. Ja i my wszyscy tutaj na tej sali, będziemy takich odchyleniem – od waszej normy. W nieposłuszeństwie i w buncie Polacy są naprawdę doskonali. Będziemy odchyleniem od waszej normy i będziemy stać na straży Konstytucji! Przemówienie Trzaskowskiego zdenerwowało nawet pobłażliwie dotąd patrzącego na wystąpienia młodych posłów Jarosława Kaczyńskiego, który wyszedł z sali obrad. Coraz większą pewność siebie widać też u Władysława Kosiniaka-Kamysza. Prezes PSL starał się ostatnio narzucić przekaz, iż to aktywność jego i jego partii skłoniła prezydenta do zwołania w Pałacu konsultacji ws. TK z udziałem szefów klubów parlamentarnych. Ludowcy przekonywali też - m.in. głosem młodej posłanki Urszuli Pasławskiej - że to w wyniku ich apeli przedłużono termin zgłaszania kandydatów do TK. Być może najważniejszym efektem debaty o TK będzie właśnie to mocne zakorzenienie się na scenie politycznej nowego pokolenia polityków, którzy w poprzednich kadencjach znajdowali się w cieniu liderów swoich ugrupowań. Na pewno środowa debata o Sejmie należała do nich; była też rehabilitacją PO jako głównej siły opozycyjnej.

Premier Szydło spotkała się w Pradze z Wiktorem Orbanem Szefowa polskiego rządu przebywa w Pradze, gdzie rozpoczyna się szczyt Grupy Wyszehradzkiej. Premier Szydło jest już po rozmowie z premierem Węgier Wiktorem Orbanem. https://twitter.com/PiotrMatczuk/status/672384985622532096

TK w orzeczeniu ogłoszonym o 14:00 stwierdził, że wybór 3 sędziów dokonany przez Sejm w październiku (tzw. "listopadowych") jest zgodny z Konstytucją. Wybór 2 sędziów - dokonany przez koalicję PO-PSL, których kadencja kończy się w grudniu jest zdaniem TK niezgodny z ustawą zasadniczą.

Jak ponadto stwierdził TK: "Niezgodny z konstytucją jest przepis ustawy o TK rozumiany inaczej niż jako zobowiązujący prezydenta do niezwłocznego zaprzysiężenia sędziów". Jak powiedział w trakcie uzasadniania orzeczenia sędzia Zubik: "To fundament europejskiej kultury prawnej, że ślubowanie przyjmuje się niezwłocznie. Prezydent ma obowiązek przyjąć ślubowanie niezwłocznie. Osoba wybrana przez Sejm jest sędzią TK w pełnym tego słowa znaczeniu". To kluczowe fragmenty w związku rolą prezydenta Dudy. Jak stwierdził Zubik, prezydent nie jest organem, który może kontrolować konstytucyjność wyboru sędziego TK.

Jak podkreślił Zubik: "Trybunał jest elementem dobra wspólnego i nawet nieprzekonani do jego wyroków powinni szanować jego niezależność".

Sędzia Kieres stwierdził, że uchwały podjęte przez Sejm 25 XI są nie maja charakteru kreacyjnego. Jak podkreślił: "Uchwały Sejmu o braku mocy prawnej październikowego wyboru 5 sędziów jako polityczne stanowisko Sejmu nie wiążą prawnie prezydenta; są aktem o charakterze wewnętrznym". Kieres dodał, że dwóch sędziów "grudniowych" powinno zostać wybranych przez Sejm 8 kadencji.

Orzeczenie dotyczyło czerwcowej nowelizacji ustawy o TK dokonanej przez PO i zaskarżonej przez Platformę.

O 20:00 orędzie PAD Prezydent Andrzej Duda o 20:00 w TVP1 - bezpośrednio po "Wiadomościach" - wygłosi orędzie do narodu.

PiS przedstawia ustawę o podatku bankowym. Wejście w życie - 1 lutego 2016, zysk w I roku - 4 mld - Podatkiem bankowym będą objęte banku krajowe, oddziały banków zagranicznych, odziały instytucji kredytowych, SKOK-i i Krajowe Zakłady Ubezpieczeń. Podstawą opodatkowania, z uwzględnieniem różnego rodzaju obniżeń dokonanych na podstawie także ustawy, jest nadwyżka sumy wartości aktywów podatnika przynosząca kwotę 4 mld zł - mówił dziś na konferencji prasowej Wojciech Jasiński, przedstawiając projekt ustawy PiS, który dziś trafi do Sejmu. Budżet - jak szacuje PiS - zyska na tym 4 mld zł w pierwszym roku, a w kolejnych latach - 5-6 mld zł rocznie. Ustawa ma obowiązywać od 1 lutego 2016 roku. Nowym podatkiem, w wysokości 0.39 proc. rocznie, a 0.0325 proc. miesięcznie, mają być objęte wszystkie aktywa.

Budka: Przepraszam, że dokonano wyboru 2 sędziów za dużo. PAD powinien przyjąć ślubowanie od 3 - Szanujemy każdy wyrok Trybunału. Mogę przeprosić za to, że dokonano wyboru o dwóch sędziów za dużo - mówił na briefingu prasowym Borys Budka w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego, przyznając się tym samym do błędu PO w poprzedniej kadencji. Jak dodawał:

"Żałuję raz jeszcze, że prezydent i większość sejmowa nie zechcieli zaczekać do dzisiejszego orzeczenia. Nie mielibyśmy wówczas tego kryzysu. Nie mielibyśmy narażenia autorytetu TK i prezydenta, na zarzuty działania niezgodnego z Konstytucją. Liczę, że prezydent niezwłocznie - tak, jak wskazał TK - dokona zaprzysiężenia 3 legalnie wybranych sędziów Trybunału, których wybór nastąpił 8 października"

Budka przekonywał:

"Należy powtórzyć procedurę wyboru 2 sędziów. Zgodnie z ustawą, która obowiązuje. I będziemy mogli spokojnie porozmawiać o kandydatach i nie dopuścić do powstania podobnego kryzysu w przyszłości"

Polityk odniósł się też do wypowiedzi marszałka Kuchcińskiego:

"Jeśli marszałek Sejmu kwestionuje orzecznie TK, to to jest niegodne"

Szef klubu PiS: Decyzja TK ma charakter historyczny, nijak ma się do wyboru nowych sędziów - Decyzja Trybunału ma charakter historyczny, odnosi się do wydarzeń, które miały miejsce w tamtej kadencji. Rozumiem, że wnioski, jakie należy wyciągnąć z tego wyroku TK, odnoszą się do przeszłości - w pewnej części. Natomiast nie ma się to nijak do tego, co zdarzyło się wczoraj - to znaczy do wyboru sędziów TK przez Sejm - przekonywał dziś na briefingu Ryszard Terlecki. Szef klubu PiS podkreślał, iż wybór sędziów w środę "oczywiście był ważny": - Kadencja się skończyła, Sejm wybrał wczoraj sędziów, czterch z nich zostało zaprzysiężonych. Jest pięciu wybranych, czterech zaprzysiężonych, zostanie zaprzysiężony i ten piąty sędzia gdy upłynie kolejna kadencja. I to jest rzeczywistość. A my dyskutujemy o kwestiach historycznych.

Kuchciński: Orzeczenie TK ma walor historyczny

- Odnosząc się do dzisiejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego pragnę stwierdzić, że ma ono przede wszystkim walor historyczny, albowiem odnosi się do sytuacji prawnej, która jednak w ostatnich dniach uległa zasadniczej zmianie - pisze w oświadczeniu opublikowanym na stronie Sejmu Marek Kuchciński.

W opinii marszałka, dzisiejszy wyrok potwierdza, że ustawa o TK przyjęta w poprzedniej kadencji Sejmu była obarczona wadami konstytucyjnymi, a ostatnie wydarzenia wskazują, że nadszedł czas na głęboką refleksję nad modelem funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego.

Kuchciński uważa, że konieczne zmiany powinny zmierzać w kierunku stworzenia mechanizmów gwarantujących działalność Trybunału Konstytucyjnego w oderwaniu od wpływów politycznych.

- Apeluję do wszystkich sił politycznych o współpracę i wsparcie inicjatyw realizujących powyższe założenia - kończy marszałek Sejmu.

Zapowiedź – skierowana do wszystkich partii – utworzenia zespołu, który miałby zapobiegać podobnym sporom wokół TK w przyszłości to nowa inicjatywa, którą ogłosił w swoim orędziu prezydent Andrzej Duda. Prezydent mówił też, że wybór sędziów TK odbył się w celu „jednostronnego upolitycznienia” TK tuż przed wyborami, a on odbierając przysięgę nowych sędziów kierował się wolą nowego Sejmu. Orędzie nie przyczyni się zapewne się w istotnym stopniu do rozwiązania kryzysu, chociaż wspominanie prof. Rzeplińskiego i pomysł ponadpartyjnych konsultacji zostanie uznane za krok w dobrą stronę.

https://youtu.be/5HJITA743LI

Jak stwierdził:

„Przychylam się do opinii wyrażonej przez obecnego prezesa TK o potrzebnie debaty nad zmianami procedury wyboru sędziów. Dlatego w ramach Narodowej Rady Rozwoju powołam zespół, którego celem będzie wypracowanie zasad wyboru sędziów i funkcjonowania Trybunału, tak by w przyszłości nie pojawiły się żadne wątpliwości co do jego bezstronności. Chciałbym do tego dialogu zaprosić przedstawicieli wszystkich partii politycznych, byłych sędziów TK, ekspertów od prawa konstytucyjnego i inne zainteresowane podmioty. Liczę na to, że dzięki tej inicjatywie uda nam się wspólnie zapobiegać podobnym sporom w przyszłości”.

Duda nie odniósł się jednak bezpośrednio do czwartkowego orzeczenia TK:

”W ostatnich miesiącach wokół wyborów sędziów TK narosło wiele wątpliwości, wywołały one niepotrzebne spory i emocje. Polacy oczekują od polityków pracy na rzecz dobra wspólnego i rozwoju państwa, nie zaś kłótni i awantur. 29 maja, gdy w Pałacu wilanowskim w Warszawie odbierałem zaświadczenie o wyborze na urząd prezydenta apelowałem, by ważne dla ustroju Polski decyzje nie były podejmowane w okresie zmiany władz państwowych, ponieważ mogą one rodzić w przyszłości wiele problemów".

Powtórzył twardą linię o dokonaniu przez PO wyboru o charakterze politycznym, powoła się też na wolę nowego Sejmu w odbieraniu przysięgi:

"Niestety, Sejm poprzedniej kadencji nie przychylił się do mojej prośby i dokonał wadliwego prawnie wyboru osób kandydatów na stanowiska sędziów TK, naruszając tym samym również dobry obyczaj polityczny. Nie można zgodzić się na dokonaną tuż przed wyborami zmianę prawną, która miała na celu jednostronne upolitycznienie Trybunału, bo przecież instytucja ta powinna być pluralistyczna i politycy powinni tę zasadę bezwzględnie szanować. Tego oczekują od nich przecież obywatele. Aby zakończyć niepotrzebne waśnie, stojąc na straży konstytucji i ciągłości władzy państwowej, postanowiłem odebrać przysięgę od sędziów wybranych wczoraj. Kierowałem się przy tym wolą nowo wyłonionego Sejmu, w którym Polacy pokładają tak ogromną nadzieję na naprawę RP”

Prezydent powtórzył też deklaracje o działaniu na rzecz obywateli:

"Szanowni Państwo, to decyzje narodu i jego przedstawicieli powinny być w pierwszej kolejności podstawą inicjatyw ustawodawczych. To istota demokracji. Jestem głęboko przekonany, że dzisiejsza decyzja także zbliża nas do realizacji tego celu. Składając przysięgę prezydencką ślubowałem że dobro ojczyzny i pomyślność obywateli będą dla mnie zawsze najwyższym nakazem, że swoje osobiste cele podporządkuje całkowicie służbie społeczeństwu. Dlatego podjąłem te decyzje w imię dobra wspólnego, w imię budowy sprawiedliwego i uczciwego państwa".

-- DZIŚ URODZINY EWY KOPACZ, STO LAT!!!!

-- LIVEBLOG 300POLITYKI:
Kuchciński: Orzeczenie TK ma walor historyczny
Szef klubu PiS: Decyzja TK ma charakter historyczny, nijak ma się do wyboru nowych sędziów
Budka: Przepraszam, że dokonano wyboru 2 sędziów za dużo. PAD powinien przyjąć ślubowanie od 3
https://300polityka.pl/live/2015/12/03/

-- PAD W ORĘDZIU NIE ODNOSI SIĘ DO WYROKU TK, ZAPOWIADA PONADPARTYJNĄ INICJATYWĘ W SPRAWIE ZASAD WYBORU SĘDZIÓW: https://300polityka.pl/news/2015/12/03/pad-w-oredziu-nie-odnosi-sie-do-wyroku-tk-zapowiada-ponadpartyjna-inicjatywe-w-sprawie-zasad-wyboru-sedziow/

-- LEKCJA Z SEJMU: KONIECZNE PRZESŁUCHANIA KANDYDATÓW NA SĘDZIÓW TK: https://300polityka.pl/news/2015/12/03/lekcja-z-sejmu-konieczne-przesluchania-kandydatow-na-sedziow-tk/

-- ANALIZA: MŁODZI POLITYCY NA CZELE “ANTYPISOWSKIEJ REWOLTY” WOKÓŁ TK OŻYWIAJĄ OPOZYCJĘ W SEJMIE. https://300polityka.pl/news/2015/12/03/analiza-mlodzi-politycy-na-czele-antypisowskiej-rewolty-wokol-tk-ozywiaja-opozycje-w-sejmie/

*****

#FPF:

-- JAROSŁAW SELLIN PRZEDSTAWIA STANOWISKO PIS: To orzeczenie [TK] potwierdziło to, co zgłaszaliśmy w połowie roku. PO-PSL uchwaliły niekonstytucyjną ustawę. I to nie tylko większość PO-PSL się skompromitowała. W pracę nad tą ustawą włączeni byli także 3 sędziowie TK. To kompromitujące i te osoby powinny podać się do dymisji. Prezydent Duda nie powinien przyjmować ślubowania od 3 sędziów. Uchwały o ich wybraniu zostały przez Sejm uchylone.

-- “PAD PRZED TRYBUNAŁ STANU” - ANDRZEJ HALICKI: To nie jest dobra zmiana. Nie ma w was dobrej woli, nawet, jeśli jest twarde orzeczenie. My szanujemy wolę TK, wy - nie. Ten werdykt oznacza, że powinno nastąpić uzupełnienie o 2 sędziów. Mamy co najmniej 2-krotne złamanie Konstytucji przez prezydenta. Za to jest odpowiedzialność - przed Trybunałem Stanu.

*****

#KROPKA:

-- EWA ŁĘTOWSKA: Jesteśmy w trakcie procedury, która została zapoczątkowana wyborami na podstawie ustawy, która była przedmiotem oceny TK, i ten proces powinien się dokończyć zaprzysiężeniem trójki sędziów. Jeżeli chodzi o to wszystko, co się stało wczoraj - ta kwestia w ogóle nie była przedmiotem rozpoznania Trybunału. Praktyczny skutek jest taki, że mamy kryzys konstytucyjny. Tego rodzaju kryzysy się zdarzają na świecie, zwłaszcza na styku władzy sądowniczej i egzekutywą. Często zdarzają się też w Trybunałach Konstytucyjnych. No więc mamy sytuację taką, że z orzeczenia TK wynika coś, co nie jest akceptowane przez władzę polityczną. I w tym momencie muszę postawić kropkę. Ponieważ ja nie wiem, co się dalej zdarzy. Mogę mówić tylko o stanie prawnym, natomiast rzeczywistość polityczna może być inna.

-- “RUCH JEST PO STRONIE PREZYDENTA” - Wyrok oznacza tyle, że ruch jest po stronie pana prezydenta dotyczący zaprzysiężenia trójki sędziów wybranych przez Sejm. Natomiast widzę, co się dzieje. Trzeba odróżniać sferę prawa i sferę faktów.

-- MONIKA OLEJNIK: Co, jeśli prezydent nie przyjmie ślubowania od 3 sędziów?

-- ŁĘTOWSKA: To będziemy mieli do czynienia z pogłębieniem kryzysu konstytucyjnego. Kryzys konstytucyjny jest wtedy, kiedy mamy rozdźwięk pomiędzy stanowiskiem dwóch organów, z których każdy uważa, że jest w swoich prawach i kompetencjach.

-- ŁĘTOWSKA O WYBORZE SĘDZIÓW: Nie zmienia się skutków ustawy za pomocą uchwał.

-- ŁĘTOWSKA O “TOLEROWANIU BEZPRAWIA”: Zdarza się w życiu tak, że mimo że coś jest w prawie, w rzeczywistości panuje bezprawie. Pytanie, czy owo bezprawie zostanie uregulowane, czy będzie tolerowane.

-- ŁĘTOWSKA KWESTIONUJE ZASADNOŚĆ WCZORAJSZEGO WYBORU SĘDZIÓW TK.

*****

WIADOMOŚCI TVP

-- ZAPOWIEDŹ MATERIAŁU KAMILA DZIUBKI O TK: Trzech sędziów powołanych zgodnie z konstytucją. Dwaj - tak zwani grudniowi wybrani przez "nieuprawniony organ". Orzeczenie jest, ale końca kryzysu wokół Trybunału nie widać.

-- DZIUBKA O KRYZYSIE TK: W atmosferze największego kryzysu TK od początku jego istnienia, w atmosferze politycznego sporu i protestów zarówno przeciwników, jak i zwolenników działań sejmowej większości sędziowie musieli wydać orzeczenie w kluczowej dla TK sprawie. Sędziowie wytknęli Dudzie, że nie odebrał ślubowania [od prawidłowo wybranych sędziów].

-- DZIUBKA O PRZEBIEGU ROZPRAWY: Przedstawiciel rządu nie wiedział, na jakiej podstawie opublikowano uchwały w Monitorze Polskim.

-- JUSTYNA DOBROSZ-ORACZ O POSTAWIE PIS: Wyraźnie radykalizuje stanowisko, nie tylko się nie cofa, ale też chce iść naprzód.

-- MAREK KUCHCIŃSKI O NOWEJ USTAWIE O TK: Potrzebna jest nowa ustawa o TK, jak najszybciej.

-- DOBROSZ-ORACZ: Wyrok nie kończy kryzysu, PO zapowiada, że nie złoży broni.

-- ZAPOWIEDŹ MATERIAŁU O SŁUŻBIE ZDROWIA: Jedna ze sztandarowych obietnic wyborczych PiS - to także jeden z priorytetów nowego ministra zdrowia. Konstanty Radziwiłł zapowiada, że prawie gotowy jest projekt ustawy o darmowych lekach dla osób powyżej 75. roku życia.

*****

WYDARZENIA POLSATU

-- WYROK TRYBUNAŁU STOI W SPRZECZNOŚCI Z FAKTAMI DOKONANYMI - zapowiedź Jarosława Gugały: Trybunał Konstytucyjny uznał, że Sejm minionej kadencji prawidłowo wybrał 3 z 5 sędziów. Dwóch, których kadencja upływa w grudniu, powinien wybierać Sejm obecnej kadencji. Trybunał podkreślił, że prezydent ma obowiązek zaprzysiężenia prawidłowo wybranych sędziów. Dzisiejszy wyrok Trybunału stoi w sprzeczności z faktami dokonanymi, bo posłowie PiS wybrali kolejnych sędziów, a prezydent w nocy przyjął ich przysięgę. O 20:00 prezydent Duda ma wygłosić orędzie.

-- OD PREZYDENTA ZALEŻY, CZY KRYZYS BĘDZIE ESKALOWAŁ - GRZEGORZ KĘPKA SPRZED PAŁACU PREZYDENCKIEGO: Przynajmniej teoretycznie bliżej jesteśmy rozwiązania tego kryzysu konstytucyjnego, bo po wielu tygodniach mamy pewną wiedzę, co władze Sejmu i prezydent powinny zrobić, aby ten kryzys zażegnać. PAD powinien przyjąć jak najszybciej przysięgę od 3 sędziów, wybranych w październiku. Od tego, czy to zrobi, zależy, czy kryzys będzie eskalował do niewyobrażalnych rozmiarów, czy będzie się zmniejszał. To wystąpienie prezydenta o 20:00 ma niezwykle ważne, kluczowe znaczenie.

-- OPOZYCJA WSKAZYWAŁA, ŻEBY WSTRZYMAĆ SIĘ DO WERDYKTU TRYBUNAŁU - zapowiedź Gugały: Politycy PiS-u wybrali wczoraj sędziów Trybunału po burzliwej debacie. Zanim doszło do wyboru, opozycja wzywała, żeby się wstrzymać do werdyktu Trybunału Konstytucyjnego. A Trybunał wskazywał, że w obecnych warunkach wybór będzie niezgodny z prawem. W czasie obrad, pod Sejmem demonstrowali i przekrzykiwali się ludzie, którzy określają się jako obrońcy Konstytucji i demokracji oraz zwolennicy PiS-u. W Sejmie było podobnie.

-- ZAPRZYSIĘŻENIE NOWYCH SĘDZIÓW BEZ UDZIAŁU PREZESA TK - zapowiedź Gugały: Prezydent Duda natychmiast po wyborze przez posłów PiS-u 5 sędziów Trybunału dokonał ich zaprzysiężenia. Uroczystość w Pałacu Prezydenckim odbyła się bez udziału dziennikarzy oraz prezesa TK. Komunikat o niej został przekazany mediom rano.

-- RYSZARD PETRU: To jakiś absurd, żeby po północy podejmować tak ważną decyzję, jak ślubowanie sędziów.

-- MAREK MAGIEROWSKI: Prezydentowi zależało na tym, żeby ten konflikt jak najszybciej zgasić. Stąd szybka, natychmiastowa decyzja o zaprzysiężeniu sędziów.

-- POLSKA GOSPODARKA JEST W DOBREJ KONDYCJI, ALE SĄ TEŻ NIEPOKOJĄCE OBAWY - zapowiedź Gugały: Polska gospodarka od dłuższego czasu jest w dobrej kondycji. Rozwija się w tempie prawie 4% rocznie, a to jeden z najlepszych wyników w Europie. Rośnie zatrudnienie, wśród przedsiębiorców panuje optymizm. Jednak są też niepokojące objawy. Rośnie kurs walut wobec złotego, a warszawska giełda od kilku miesięcy spada. Eksperci mówią o niepewności oraz negatywnym wpływie politycznego kryzysu.

*****

FAKTY TVN

-- POJAWIA SIĘ PYTANIE, CZY WYROK ZOSTANIE USZANOWANY - zapowiedź: Rządy prawa ważna sprawa. “Konstytucja zwyciężyła” - tak krzyczeli demonstranci na ulicy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trzech sędziów Sejm poprzedniej kadencji wybrał zgodnie z prawem, a dwóch niezgodnie. I od tych trzech prezydent powinien niezwłocznie przyjąć przysięgę - orzekł TK. Wyrok jest ostateczny, lecz pojawia się pytanie, czy zostanie uszanowany. Takich emocji przed Trybunałem nie było nigdy. I tak ważnego wyroku - też nie.

-- KATARZYNA KOLENDA-ZALESKA: Trybunał uznał, że obowiązkiem prezydenta jest niezwłoczne przyjęcie ślubowania od wybranych sędziów. Według sędziów, prezydent nie powinien zwlekać z przyjęciem ślubowania, a jeśli miał wątpliwości, powinien był zapytać Trybunał, a tego nie zrobił. I dziś Andrzej Duda ma kłopot - bo w środku nocy przyjął przysięgę od 4 wybranych wczoraj w trybie ekspresowym osób wskazanych przez Sejm do TK.

-- ZAPOWIEDŹ JUSTYNY POCHANKE O HENRYCE KRZYWONOS: Twarda babka, człowiek legenda. W czasie stanu wojennego ryzykowała więcej niż inni, a w środę w Sejmie mówiła mocniej niż reszta. Mówiła w obronie Konstytucji. I od polityka PiS-u usłyszała, że to nie sztuka zatrzymać tramwaj. Nazwiska tego polityka nie warto wymieniać.

-- W MATERIALE FILMIK KINGI GAJEWSKIEJ I DIALOG POSŁÓW PIS Z POSŁAMI PO.

-- POLITYK PO DO STANISŁAWA PIOTROWICZA: Nie ma pan prawa zwracać uwagi tej pani. Jest pan ostatnim, który może to zrobić.

-- PIOTROWICZ: Ale ja niczego nie mówiłem.

-- POLITYK PO DO PIOTROWICZA: Panie prokuratorze, niech pan wraca do swoich czasów.

-- KNAPIK: Henryka Krzywonos wręczała Konstytucję Jarosławowi Kaczyńskiemu i apelowała z mównicy sejmowej. Porwała całą opozycję, a wystąpienia gratulowano jej w ławach PO.

-- POLITYCY PO: Henia, Ty jesteś symbolem.

-- KNAPIK: Symbolem - w odróżnieniu od Stanisława Piotrowicza z PiS, architekta wyboru nowych sędziów Trybunału. Piotrowicz w latach 80-tych był prokuratorem w Krośnie i członkiem PZPR. Naprzeciw niego staje bohaterka Sierpnia '80.