"Rezultat jest gorszy, niż można się było spodziewać. Niestety Bronek nie dał rady, dziś rezultat jest gorszy, niż można było się spodziewać. Trzecie przegrane wybory. To rozczarowanie. Historia tych 8 lat to jeden z najlepszych okresów tego kraju. Nasz PKB wzrósł o 1/3. Dlaczego z takimi osiągnięciami Donald Tusk potrafił wygrywać, a teraz trzy razy pod rząd przegraliśmy? Już widać, że głosów oddanych na program modernizacji Polski było więcej niż 30%. Nowoczesna to głosy elektoratu, który głosował 4-8 lat temu na nas. Musimy się zastanowić, dlaczego Nowoczesna nie była z nami. Jestem osobiście przekonany, że PO jest potrzebne nowe przywództwo. Partia była dowodzona jednoosobowo, bardzo energicznie przez Ewę Kopacz, ona pracowała bardzo ciężko w tej kampanii. Jednak to oznacza jednoosobową odpowiedzialność za wynik. To, że Ewa Kopacz będzie wiedziała, co w takiej sytuacji zrobić. Przechodzimy do opozycji, ale będziemy bronić naszych osiągnięć i pokażemy za 4 lata, na co nas stać"

To nieprawda, że nie będzie lewicy w nowym sejmie. Będzie i to bardzo dobrze reprezentowana. Zniknęła bowiem jedynie jej postkomunistyczna reprezentacja. Jej rolę weźmie na siebie PO. I, po części, PiS.

Z obecnego układu w nowym sejmie wynika jedno – rolę lewicy przejmie Platforma Obywatelska. Lewicy aksjologicznej, ideologicznej. To ta partia zapewne będzie bronić „praw kobiet do dysponowania swoim ciałem”, walczyć o rozszerzenie dostępności in vitro, upominać się będzie o niedyskryminowanie ze względu na płeć, bojować o prawa gejów itp. Wszystkie postulaty programowe zachodniej lewicy znajdą się od tej pory w repertuarze nowej PO. Zwłaszcza, gdyby Ewie Kopacz udało się utrzymać w fotelu przewodniczącej. Wszak jej, oraz jej najbliższych współpracowników, światopogląd jest na wskroś lewicowy, choć zapewne sama pani premier nie zdaje sobie z tego sprawy. Lewicowcy nie muszą się więc martwić – PO będzie bronić fundamentów ich ideologii o wiele skuteczniej, niż robili to do tej pory Miller z Palikotem.

Ale powodów do obaw nie mają także ci, którzy są lewicowcami nie w sercu, ale w kieszeni. Zainteresowani państwem socjalnym, rozdawnictwem społecznym, zrównywaniem szans biednych i bogatych, wysokimi świadczeniami i opieką socjalną, pomocą grupom najbardziej poszkodowanym w procesie transformacji itp. znajdą realizatora swoich marzeń w… Prawie i Sprawiedliwości. Jeśli ta partia nie powtórzy swojej „zdrady” z lat 2005-2007, kiedy to wygrywając pod hasłami „Polski solidarnej” realizowała w praktyce program „Polski liberalnej”, to wszystkie lewicowe hasła socjalne zostaną urzeczywistnione przez tę właśnie formację. Lewicowcy mogą być spokojni, że Jarosław Kaczyński i Beata Szydło spełnią każde ich marzenie o kraju sprawiedliwości i równości.

Nigdy więc wyborcy lewicowi nie mogli być tacy szczęśliwi, jak po wczorajszym dniu. Dostają w prezencie sejm wypełniony po brzegi politykami myślącymi w ich paradygmatach – w zakresie bazy lub nadbudowy. Zresztą w tym pierwszym wymiarze PiS-owi pomagać będzie PSL i Kukiz, a w tym drugim wymiarze Platformę wspierać będą posłowie Nowoczesnej.

Lewica nie umarła – przepoczwarzyła się jedynie. Nigdy jeszcze nie miała się tak dobrze. Wybrany 25 października 2015 roku sejm jest najbardziej lewicowy od 1989 roku. Pod każdym względem.

"Musimy przemyśleć, dlaczego tak wielu wyborców zdecydowało się szukać nowych partii, na które oddali swoje głosy"

"Wyciągniemy wnioski, przeanalizujemy naszą kampanię, będziemy walczyć o wyborców, którzy od PO odeszli"

"Liczymy na to, że w wyborach samorządowych będziemy mieli wielu przedstawicieli w samorządach. Liczymy na to, że w kolejnych wyborach będziemy przynajmniej drugą siłą. Po to właśnie, by zmienić Konstytucję. My nie idziemy po urzędy. Z perspektywy interesu państwa super się stało, że PiS ma możliwość samodzielnego rządzenia. Ponosi pełną odpowiedzialność za państwo. W ciągu krótkiego czasu ludzie będą mieli możliwość weryfikacji ich tzw. obietnic. Będziemy mogli jako reprezentant obywateli prosić PiS o raporty wręcz z realizacji z postępu, z 500 zł na dziecko, z 3 mln mieszkań"

"Zobaczymy, na co stać polskie państwo i co jest racjonalne do zrobienia. Być może część reform trzeba będzie rozłożyć w czasie. Ale jeżeli chodzi o wsparcie dla młodych rodzin, to dla mnie to jest absolutny priorytet. Dzisiaj grupą społeczną, która jest w najtrudniejszym położeniu, są małżeństwa czy pary wychowujące dzieci"

"W Warszawie PiS bierze 8 mandatów, a PO o jeden mniej. Sukces odniosła partia Nowoczesna Ryszarda Petru - zdobyła w stolicy aż trzy mandaty, a komitet Pawła Kukiza dwa"

"My te wybory po prostu przegraliśmy. I tak jesteśmy wdzięczni Polakom, że co czwarty Polak zdecydował się zagłosować na Platformę. Po trudnych 8 latach, bo proszę zwrócić uwagę, że jednak nie był to okres prosperity gospodarczej na świecie, tylko czas kryzysu. Kryzysu, przez który Polska przeszła suchą stopą. Przyjmujemy ten werdykt pokornie. Zdajemy sobie sprawę, że tym razem wyborcy zaufali PiS. Jesteśmy ciekawi, jak PiS się wywiąże ze swoich obietnic, których było bardzo dużo. Bo jeśli te wszystkie obietnice zostaną zrealizowane, to sam Jarosław Kaczyński mówił, że to oznacza zwiększenie deficytu o kolejne 0,5 punkta procentowego, a więc powrót do procedury nadmiernego deficytu. Więc ciekaw jestem, jak PiS chce zrealizować swoje obietnice"

"Wynik jest porażką. Kampania miała wszystkie niezbędne elementy - billboardy, banery, spoty, ale nie miała takiego błysku, który by przełamał to, co było w kampanii prezydenckiej, nie udało nam się odbić"

"Okazało się, że to jest metoda, która się nie sprawdziła. W Platformie nie ma teraz takiej osoby jak Donald Tusk, który był w stanie sam pociągnąć ten projekt"

"Trzeba pomyśleć nad bardziej kolegialnym stylu zarządzania Platformą"

-- PKW O 21:30 OGŁOSI WYNIKI WYBORÓW.

-- LIVEBLOG 300POLITYKI:
Kolejny ważny polityk PO krytykuje PEK
Kamiński z mandatem PO w obwarzanku, Kidawa dostała 70% głosów całej listy PO
Kierwiński: Jesteśmy wdzięczni Polakom, że co czwarty z nich zagłosował na PO
Jutro zarząd PO omówi wyniki i podsumuje kampanię
Tusk o wyniku wyborów: Normalna sprawa. Nie lekceważę jej
https://300polityka.pl/live/2015/10/26/

*****

#CZAS DECYZJI:

-- JACEK KURSKI O WYNIKU PIS: Myślę, że świętowała cała Polska. Wielki sukces Jarosława Kaczyńskiego. Jest gamemakerem. Teraz przed nami pokora i ciężka praca. I realizacja obietnic. Ja złożyłem ofiarę z własnego niekandydowania na ołtarzu zwycięstwa zjednoczonej prawicy. Domyślam się, że skład gabinetu PiS jest w głowach Beaty Szydło i Jarosława Kaczyńskiego. Czy będą niespodzianki? Nie sądzę. PiS posiada sprawdzoną i doświadczoną ekipę, wzmocnioną o nowe zasoby w postaci np. Jarosława Gowina.

-- SŁAWOMIR NEUMANN O WYNIKU PO: To porażka dotkliwa i bolesna, wynik jest niezadowalający. Zgadzam się co do jednego: że tę kampanię przegraliśmy i musimy wyciągnąć z niej wnioski. Osoby, które wzięły odpowiedzialność za tę kampanię, muszą wziąć odpowiedzialność za wynik. Po Donaldzie Tusku nie ma w PO osoby, która mogłaby jednoosobowo kierować Platformą. Trzeba przedefiniować kierownictwo PO. Kolegialnie szukać pomysłów na prowadzenie Platformy. Projekt PO jest ważniejszy, niż kilka pijarowych sztuczek.

-- PIOTR APEL (KUKIZ’15): Z chęcią przyłączymy się do dobrej zmiany.

-- NEUMANN NA PYTANIE, CZY NIE BOI SIĘ ODEJŚĆ Z PO: Gdybyśmy sobie wszyscy mieli dawać ręce odcinać za to, że ktoś nie odejdzie do innych partii, to musielibyśmy chodzić bez rąk.

-- KURSKI: PO przegrała m.in dlatego, że cały czas dominowała w niej choroba straszeniem PiS i Jarosławem Kaczyńskim. Ludzie poczuli, że nie macie żadnych merytorycznych argumentów. Najlepszy wynik w skali kraju Jarosława Kaczyńskiego jest najlepszą odpowiedzią ludzi na to straszenie. Jarosław Kaczyński uratował bezwzględną większość PiS.

-- LESZEK MILLER: Dalsze losy Zjednoczonej Lewicy nie mają związku z moimi losami.

-- MILLER DALEJ: Będzie się mogła pani przekonać o tym, czy skończyłem, czy nie, jeśli odwiedzi pani mój grób i zobaczy pani, że w nim leżę.

-- MILLER JESZCZE O ZL: Ten projekt się nie kończy, on się dopiero zaczyna. Moje środowisko czeka dyskusja. To nie był błąd. Ale część moich kolegów i koleżanek na pewno powie, że gdybyśmy startowali jako SLD, to przekroczylibyśmy prób 5 proc. Ale inni powiedzą, że nie. Chcieliśmy uniknąć bicia się między sobą. Ja już z Januszem Palikotem toczyłem malownicze wojny na słowa, więc za wszelką cenę chcieliśmy tego uniknąć. Za cztery lata chcemy spróbować jeszcze raz.

-- O DEBACIE LIDERÓW: Jedna debata zmieniła z naszego punktu widzenia losy kampanii. Nasi konkurenci wykorzystali swoje 5 min. Nasz udział w debacie był poniżej oczekiwań.

-- MILLER: Mnie śmieszy takie bicie na rozmaite alarmy, że oto w Polsce się skończyła demokracja i zaczyna się “straszliwy okres”, który wpędzi nas w mroki średniowiecza. To są przecież brednie. Polska nie wystąpi ani z NATO, ani z Unii. Polska nadal będzie musiała przestrzegać tych procedur i standardów, które sobie sami wybraliśmy. Na pewno będą jakieś korekty w polityce, zgodnie z programem PiS.

-- MILLER NA KONIEC: Nie będę ubiegał się o przywództwo w Sojuszu.

*****

#KROPKA:

-- MICHAŁ KAMIŃSKI: Nie czuję się autorem porażki. Platforma nie została znokautowana. Platforma nie zniknęła ze sceny. Uzyskała zbliżony wynik do tego z 2005 roku. To dokonało się dzięki ogromnemu wysiłkowi premier Ewy Kopacz. Wykonała gigantyczną robotę. Groził PO scenariusz AWS, pani Ewa Kopacz zakasała rękawy i wzięła się do roboty, poszła do pracy, i zrobiła dla nas rewelacyjny wynik.

-- O ZWYCIĘSTWIE PIS: Wygrana spektakularna, gratuluję zwycięzcom.

-- O PRZYCZYNACH SUKCESU PIS: Wygrali dlatego, że schowali swoją prawdziwą twarz. Część Polaków uwierzyła, że głosuje na inną partię, niż na tą, którą rządzi Jarosław Kaczyński. To był zabieg propagandowy PiS - pokazać, że jest to inna partia, niż w istocie.

-- KAMIŃSKI NA PYTANIE MONIKI OLEJNIK: A dlaczego Ewa Kopacz miałaby zrezygnować? (...) Ewa Kopacz uratowała Platformę.

-- KAMIŃSKI O KOLEGACH Z PARTII: Do weryfikacji muszą być też gotowi ci, którzy na parę dni przed wyborami wypowiadali się niezbyt pochlebnie o PO.

-- O EWIE KOPACZ: Myślę, że dokładnie wie, co zrobić w takiej sytuacji. Poprosi o kolejne lata przywództwa w PO, bo sprawdziła się w roli lidera partii.

-- O WYNIKU PO: Biorę odpowiedzialność za ten wynik.

-- O PO DALEJ: Nie wiem, czy PO jest partią obciachu. PO się stała partią establishmentu i to nam przeszkadzało.

-- O PDT I PEK: Donald Tusk zrobiłby gorszy wynik od Ewy Kopacz. Dużo bardziej niż PEK w opinii Polaków wiązałby się z 8 latami rządów PO.

-- NA PYTANIE, CZY “PĘKA”: Mając takiego super lidera za plecami i świetną partię, nie ma sensu pękać.

*****

WIADOMOŚCI TVP

-- WAGA GŁOSÓW - zapowiedź Piotra Kraśki: Cały czas to nie jest wynik ostateczny. Ten dopiero poda PKW. Miało to się stać o 18:00, ale wciąż czekamy. To sondaż late poll jaki w Wieczorze Wyborczym podaliśmy o pierwszej w nocy. Triumfuje PiS ponad 37% głosów, PO ponad 23, Kukiz'15 - trzecia siła w Sejmie i niemal 9%, dalej .Nowoczesna prawie 8% i PSL nieco ponad 5%. Poza Sejmem: Zjednoczona Lewica, KORWiN i Partia Razem.

-- W MATERIALE JACKA TACIKA RELACJE ZE SZTABÓW.

-- TACIK: To był polityczny nokaut.

-- JUSTYNA DOBROSZ-ORACZ O PIS: PiS przebiło szklany sufit. I najprawdopodobniej wybiło się na samodzielne rządy. Jeszcze podczas wieczoru wyborczego prezes PiS wysłał sygnał, że PiS nie będzie szukało koalicjanta, a jedynie pojedynczych sojuszników.

-- MARIUSZ BŁASZCZAK: Może będą tacy, którzy będą chcieli dołączyć do realizacji naszego programu.

-- PAWEŁ KUKIZ: Mam swoich ludzi, to tak jakbym przed ślubem bał się że moja żona mnie zdradzi.

-- JACEK KURSKI: Wielka wdzięczność do Zandberga.

-- DOBROSZ-ORACZ: Kaczyński przemawiał pierwszy, ale to nie oznacza, że w grę wchodzi inny wariant, niż wiceprezes Szydło [na premiera]

-- BŁASZCZAK: [Szydło] jest kandydatem na premiera, ale nie znamy jeszcze wyników wyborów.

-- DOBROSZ-ORACZ: Pierwsze posiedzenie Sejmu najpóźniej do 25 listopada. Nieoficjalnie stanie się to wcześniej niż później.

-- ZAPOWIEDŹ MATERIAŁU KAMILA DZIUBKI O PO: Po najdłuższej w wolnej Polsce serii kolejnych wygrywanych wyborów do parlamentu, europarlamentu, czy samorządów Platforma Obywatelska przechodzi do opozycji. Musi odnaleźć się w sytuacji, której nie znała od ośmiu lat. I wyjątkowo szybko pojawiły się pytania, pod czyim przywództwem powinna ruszyć do walki o odzyskanie zaufania wyborców?

-- DZIUBKA: Wystąpienie PEK miało być credo na czas bycia w opozycji.

-- MARCIN KIERWIŃSKI: Nie chciałbym stawiać diagnoz tak na gorąco.

-- DZIUBKA: Nieoficjalnie mówiło się w sztabie, że ta kampania po przegranej Komorowskiego była nie do wygrania.

-- TOMASZ SIEMONIAK: PO się mocno skonsolidowała wokół Kopacz.

-- ZAPOWIEDŹ MATERIAŁU O PETRU I KUKIZIE: To była bardzo radosna noc jeszcze dla dwóch liderów - Pawła Kukiza i Ryszarda Petru. Cztery lata temu tylko Janusz Palikot był w stanie wprowadzić do Sejmu nowa partię. Ale on był w wielkiej polityce od wielu lat. Kukiz i Petru stworzyli swoje partie w ciągu paru miesięcy.

*****

WYDARZENIA POLSATU

-- MAGDALENA HYKAWY Z PKW: Mamy dziś się dowiedzieć, które ugrupowanie przekroczyło próg. PKW czeka na wyniki z Ursynowa i Londynu, mogą [być] do 21:00.

-- DARIUSZ OCIEPA: Samodzielna większość jest kluczowa. Jeśli nie będzie, to trzeba będzie wyciągać posłów albo nawet zawiązać koalicję. Brak euforii w sztabie PiS może mieć inny powód: PiS dużo naobiecywało w tej kampanii, teraz trzeba to zrealizować.

-- OCIEPA O KACZYŃSKIM: Prezes PiS nie zaczekał na zakończenie przemówienia Kopacz. Po Jarosławie Kaczyńskim przemawiała Beata Szydło. To rzadka sytuacja, w której kandydatka na premiera przemawiała jako druga.

-- JAROSŁAW GOWIN: Musimy zacząć od raportu, audytu.

-- OCIEPA: Mariusz Błaszczak przymierzany jest do roli marszałka Sejmu.

-- MARIUSZ BŁASZCZAK: Nie, nie to nie jest ważne.

-- GRZEGORZ KĘPKA: Nie tylko Sikorski twierdzi, że potrzebne jest nowe przywództwo.

-- W MATERIALE WYPOWIEDŹ RADOSŁAWA SIKORSKIEGO.

-- GRZEGORZ SCHETYNA: Ja bym poczekał z komentarzami na wynik wyborów.

-- SŁAWOMIR NEUMANN: Na pewno porażka, ale do klęski daleko.

-- KĘPKA: Pół roku temu PO miała prezydenta, stabilny rząd koalicyjny i myślała o 3 kadencji.

-- DARIUSZ ROSATI: Nie udało nam się narzucić naszej pozytywnej narracji.

-- JAN MIKRUTA O KUKIZIE: Daleko do 20% wyniku w wyborach prezydenckich, to będzie trzecia siła w parlamencie. Kukiz wprowadzi m.in. Liroya i lidera Ruchu Narodowego. Ugrupowanie ustawia się w opozycji do całego systemu, tym zdobyło głosy.

-- MIKRUTA O PETRU: Nowoczesna ma mieć 30 miejsc. Petru na razie nie wyklucza współpracy z nikim.

-- RYSZARD PETRU: Będziemy konstruktywną opozycją, nie opozycją totalną.

-- AGNIESZKA MILCZARZ O LEWICY: Odpowiedź na pytanie co się stało, była znana od kilku dni. Od dobrego występu w debacie Adriana Zandberga.

-- JANUSZ PALIKOT: Zrobiłem co mogłem, dogadałem się z Millerem, przeforsowałem Nowacką.

-- LESZEK MILLER: Mężczyzna nigdy nie kończy.

-- PIOTR MICHALAK: Jeszcze w czasie wyborów prezydenckich scena była podzielona na pół. Wczoraj okazało się, że PiS może wygrywać nawet w regionach, gdzie nigdy nie wygrywało np. w Wielkopolsce. Wygrywa też wśród osób najlepiej wykształconych.

-- PIECHOCIŃSKI W MATERIALE O NIEOBECNYCH W NOWYM SEJMIE: Wyborcy mają zawsze rację.

-- W Senacie nie będzie Giertycha i Pawlaka, Józefa Piniora, Andrzeja Persona. Do Sejmu wraca Zbigniew Ziobro.

-- W WYDARZENIACH TEŻ MATERIAŁ O MEMACH WYBORCZYCH.

*****

FAKTY TVN

-- KRAJOBRAZ PO WYBORACH - zapowiedź Justyny Pochanke: Emocje w niedzielę były ogromne, a w poniedziałek wieczorem nadal nie są znane oficjalne wyniki wyborów. Dużo jednak mówią powyborcze sondaże Ipsos dla TVP1, TVN24 i Polsat News. PiS miażdży konkurencję, PO największą przegraną, wielki sukces Kukiza i .Nowoczesnej, największe rozczarowanie wynikiem Zjednoczonej Lewicy i balansowanie na granicy politycznego życia Polskiego Stronnictwa Ludowego.

-- KRZYSZTOF SKÓRZYŃSKI OMAWIA SONDAŻOWE BADANIE IPSOS.

-- PIS BIERZE WSZYSTKO - zapowiedź Pochanke: Jedno po wyborach parlamentarnych jest pewne: niezmienne i niekwestionowane zwycięstwo Prawa i Sprawiedliwości. Partia Jarosława Kaczyńskiego będzie pierwszym po 1989 roku ugrupowaniem, które będzie rządzić samodzielnie. To maksimum władzy i tyle samo odpowiedzialności - za własne obietnice i za wspólną konstytucję.

-- JAKUB SOBIENIOWSKI: To Jarosław Kaczyński mówił, co po wyborach. To Kaczyński doceniał tych, którzy odpowiadali za zwycięską kampanię. I to on udzielał głosu Beacie Szydło.

-- JACEK KURSKI: Nie wykluczam, że wielu ludzi z tamtego obozu przejdzie refleksję.

-- SOBIENIOWSKI: PiS już teraz myśli o zwiększeniu stanu posiadania, bo w nowym Sejmie każdy głos może być ważny w przypadku prób zmiany Konstytucji, o czym wspominają i PiS, i prezydent, i czego najgłośniej domaga się Paweł Kukiz.

-- SOBIENIOWSKI DALEJ: Po wyborczym wyniku i wieczorze wyborczym nie ma wątpliwości, do kogo będzie należał głos przy ew. pracach nad nową Konstytucją.

-- PO-KONANI - zapowiedź Pochanke: Do kogo będzie należał decydujący głos w Platformie Obywatelskiej: do Ewy Kopacz czy Grzegorza Schetyny? Po ośmiu latach i dwóch kadencjach partia rządząca przegrała, ale wyborcy i tak byli dla niej łaskawi. Nie strącili Platformy Obywatelskiej ze sceny politycznej - jak kiedyś AWS i Unię Wolności - tylko odsunęli od władzy. Czy PO wyciągnie wnioski i przetrwa, jak sama mówi, jak jedna pięść?

-- KATARZYNA KOLENDA-ZALESKA: Mimo przegranych wyborów, wynik - ponad 20% - nie jest dla PO wcale taki zły.

-- KATARZYNA KOPACZ-PETRANYUK: To, co zrobiła moja mama przez ostatnie miesiące i to, że poświęciła cały czas, który mogła spędzić z rodziną, to po prostu niewyobrażalne.

-- KOLENDA-ZALESKA: Nawet jeśli PEK zahamowała spadek w sondażach, to nie potrafiła udowodnić, że jest liderem. Na razie PEK nie zamierza podejmować żadnych decyzji. Wybory w PO odbędą się najwcześniej pod koniec roku.

-- KOLENDA-ZALESKA DALEJ: Pierwszym testem dla PO będą wybory szefa klubu. Wtedy wszyscy, którzy pretendują do przywództwa, policzą swoje siły.

-- MICHAŁ SZCZERBA: Jestem za pewną młodością w polityce. Za zmianą, bo ona jest potrzebna, także naszemu środowisku. Może jakiś młody lider. Jest Rafał Trzaskowski, może potrzebna jest jakaś zmiana pokoleniowa, także w ramach klubu.

-- KOLENDA-ZALESKA: Dla PO będzie to kadencja najtrudniejsza ze wszystkich. Z jednej strony będzie chciała punktować rząd PiS-u, z drugiej - rywalizować z Nowoczesną. Tak naprawdę to będzie walka o przetrwanie.

-- BRAKI W SEJMIE - zapowiedź Pochanke: Barbara Nowacka nie dała rady zasłonić Leszka Millera i Janusza Palikota. Politycy Zjednoczonej Lewicy balansowali na progu wyborczego, rozpaczali wieczorem, nie spali w nocy i w nerwach napiętych do granic czekali na wynik - taki wielogodzinny maraton nerwów zgotowali wyborcy Zjednoczonej Lewicy. W poniedziałek wieczorem nadal nie byli pewni tego, czy Zjednoczona Lewica znajdzie się w Sejmie. Chociaż wszystko wskazuje na to, że jednak parlament - po raz pierwszy od 25 lat - obejdzie się bez lewicy.