Marsz 13 grudnia - poza pierwszym szczytem RE prowadzonym przez Tuska i startem Pendolino - to jedno z ostatnich "dużych" wydarzeń w tym roku. Dla komentatorów będzie to jeden z kluczowych momentów pokazujących nowe oblicze PiS po pojawieniu się retoryki o sfałszowanych wyborach. Oto 5 kluczowych rzeczy, na które trzeba zwrócić uwagę w tym dniu.

1. Replika na zarzut PEK o lojalce.  Wczoraj późnym popołudniem i wieczorem rozkręciła się dyskusja o tym, czy premier Kopacz oskarżyła Jarosława Kaczyńskiego o podpisanie lojalki w stanie wojennym. Wielu komentatorów uznało ten fragment jej przemówienia z konwencji PO za cios poniżej pasa, a na prawicy powróciły porównania do Urbana. Pytanie czy Jarosław Kaczyński dziś odpowie na ten zarzut i w jakiej to stanie się formie. Atak premier został uznany za eskalację konfliktu i ostateczne zerwanie z "polityką miłości" po expose. Jarosław Kaczyński może dziś jeszcze bardziej go rozkręcić.

2. Ogólny ton. PiS od 16 listopada stopniowo zaostrza swoją retorykę. W rozmowie z niezalezna.pl w tym tygodniu Jarosław Kaczyński stwierdził, że "system może bronić się siłą". Dlatego tak ważny i ustawiający dyskusję polityczną w Polsce będzie ton dzisiejszego marszu. W poprzednich latach te wydarzenia były szybko zapominane. Teraz może być inaczej. Delegacja PiS złoży kwiaty pod pomnikami: Ronalda Reagana, generała Roweckiego, Ignacego Paderewskiego, Romana Dmowskiego i Marszałka Piłsudskiego. Główne wystąpienie prezesa PiS planowane jest 0 15.00.

3. Rola Dudy i mniejszych partii prawicowych. Andrzej Duda tydzień temu formalnie został kandydatem PiS na prezydenta. Ale nie prowadzi jeszcze samodzielnej kampanii. Pytanie czy PiS będzie go dziś eksponować, a jeśli tak, to w jakiej formie. Duda ma być kontrastem dla Komorowskiego, a także symbolem innego oblicza PiS. Tymczasem kolejny marsz w oczach centrowych wyborców może mieć bardzo jednoznaczne skojarzenia. To samo pytanie dotyczy liderów mniejszych partii prawicowych, które od kilku miesięcy są w ścisłym sojuszu z PiS. Ta współpraca cały czas nie jest bardzo eksponowana (poza sporadycznymi konferencjami prasowymi w trakcie kampanii i wspólnymi konwencjami).

4. Frekwencja. Marsze PiS - zwłaszcza "Obudź się Polsko" zawsze charakteryzowały się wysoką frekwencją, z której niewiele jednak wynikało w sensie politycznym. PiS zawsze potrafiło zgromadzić swoich zwolenników w Warszawie, ale poza kolejnymi pokazami mobilizacji, partia nie potrafiła tego sensownie wykorzystać. Jednak wysoka frekwencja stała się czymś niejako "wymaganym" od PiS. Stąd też duże jej znaczenie dziś, w politycznych analizach dotyczących całego wydarzenia.

5. Reakcje PO i lewicy. Platforma próbowała wyprzedzić sobotni przekaz PiS konwencją samorządową, ale - jak pisaliśmy - poza wiązką banałów o PiS nie pokazała nic nowego. Lewica znajduje się w trudnej pozycji - Palikot jutro ma wystartować ze swoją kampanią prezydencką, a SLD cały czas szuka kandydata (kandydatki). Leszek Miller mówił w piątek w TVP Info że poszukiwania "zaczynają się" od Kalisza. Na tym tle rozgrywa się marsz PiS. I jest też pytanie o reakcję kluczowych graczy już po tym, jak ten marsz się odbędzie.

fot. PiS.

Zakończył się marsz PiS "w obronie mediów i demokracji". W mocnym przemówieniu lider PiS Jarosław Kaczyński oskarżył władzę o rozpoczęcie "kampanii w stylu Urbana". Zaapelował też do swoich zwolenników: "Nie lękajcie się, a zwyciężymy". Oto najważniejsze cytaty z jego przemówienia,  którego całościowy przekaz może być interpretowany jako próba jeszcze większego zmobilizowania "twardych" wyborców PiS przed wyborami prezydenckimi i parlamentarnymi.

KACZYŃSKI O FAŁSZERSTWACH WYBORCZYCH: "Prawo [do wyłaniania władzy w drodze wyborów] daje nam kartka wyborcza i właśnie tę kartkę chcą nam dzisiaj wyrwać. Można postawić pytanie: dlaczego teraz? Odpowiedź jest prosta: bo rysuje się, a piszą o tym nawet badacze nam niechętni, perspektywa zwycięstwa".

O KAMPANII W STYLU URBANA: "Fałszerstwem jest sytuacja, kiedy okazuje się, że wybory kończą się katastrofą i rozpoczyna się kampania ukrywania tego faktu. Wpływa na sądy, można wręcz powiedzieć, że terroryzuje, z udziałem prezydenta i prezesów sądów. Rozpoczyna się kampanię medialną przeciwko tym wszystkim, którzy mówią, że doszło do nieprawidłowości. Kampanię w stylu Urbana, która z całą pewnością przyniesie w polskich dziejach coś, co można określić jednym słowem. Tym słowem jest hańba".

O USTAWIE DOT. WYBORÓW: "Będziemy organizować kolejne marsze, będziemy zbierać podpisy pod ustawą “Uczciwe wybory”, będziemy pilnować przebiegu wyborów prezydenckich i parlamentarnych, ale także samorządowych. Jestem przekonany, że przyjdzie dzień, w którym zostaną powtórzone [samorządowe]".

KACZYŃSKI O MEDIACH: "Podniesiono rękę na prawa dziennikarzy, na wolność słowa. Bezczelnie kłamią, że to przypadek. Gdyby to był przypadek, to mogłoby to trwać kilkanaście minut. Trzymano ich w areszcie przez 24 czy 48 godzin, postawiono przed sądem. Nie udało się, zostali uniewinnieni. Są na szczęście w Polsce uczciwi sędziowie".

O PRZYSZŁYCH KAMPANIACH: "Chcieć to móc, a jeszcze bardziej musimy przypomnieć słowa największego z Polaków - śp. Jana Pawła II - nie lękajcie się! On kierował te słowa do wszystkich grup. Ośmielę się powtórzyć za tym największym: nie lękajmy się, a zwyciężymy".

Fot. PiS

-- JUTRO RADA POLITYCZNA TWOJEGO RUCHU w sprawie startu Janusza Palikota w wyborach prezydenckich.

-- KONFERENCJA PALIKOTA O 16:00 przed Pałacem Prezydenckim (Krakowskie Przedmieście 48/50) w Warszawie.

-- JAROSŁAW KACZYŃSKI: WŁADZA ROZPOCZĘŁA KAMPANIĘ W STYLU URBANA - NAJWAŻNIEJSZE CYTATY Z PRZEMÓWIENIA LIDERA PIS. https://300polityka.pl/news/2014/12/13/kaczynski-wladza-rozpoczela-kampanie-w-stylu-urbana-najwazniejsze-cytaty-z-przemowienia-lidera-pis/

-- JUTRO W KAWIE NA ŁAWĘ: Adam Szejnfeld, Eugeniusz Kłopotek, Włodzimierz Czarzasty, Barbara Nowacka, Joachim Brudziński, Jarosław Gowin.

-- JUTRO W WYBORACH W TOKU: Katarzyna Piekarska, Krystyna Iglicka-Okólska. Paweł Zalewski, Henryk Wujec, Jarosław Sellin.

-- W ROCZNICĘ STANU WOJENNEGO EWA KOPACZ SPOTKAŁA SIĘ Z LECHEM WAŁĘSĄ: “Szefowa rządu oddała w Gdańsku hołd ofiarom stanu wojennego oraz odwiedziła dom Danuty i Lecha Wałęsów”. https://premier.gov.pl/wydarzenia/aktualnosci/rocznica-stanu-wojennego-spotkanie-premier-ewy-kopacz-z-lechem-walesa.html

-- MARCIN MASTALEREK: W TYM SYMBOLICZNYM DNIU PROWADZONA JEST NAGONKA NA OPOZYCJĘ: “Ale faktycznie jesteśmy już przyzwyczajeni, że jesteśmy brutalnie atakowani w mediach. Mówiliśmy o tym wielokrotnie, że jesteśmy jedynym państwem w Unii Europejskiej, gdzie rozliczana i atakowana jest opozycja, a nie władza. Jednak dziś jest dzień symboliczny - rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Pani rzecznik Trzaska-Wieczorek była łaskawa nazwać dyktatora stanu wojennego, który ma krew na rękach - ‘panem generałem’. Ona miała całkowitą swobodę wypowiedzi…”.

-- MASTALEREK ZAPOWIADA ROZLICZENIA ZA UPOLITYCZNIENIE MEDIÓW: “Nie mamy najmniejszej wątpliwości, że dziś ta skarga nic nie da. Ale przyjdzie taki moment, gdy będzie można politycznie rozliczyć osoby odpowiedzialne za ten stan rzeczy, za skrajne upolitycznienie mediów. Gdy zapytają wówczas o to, jakie mamy dowody, to my je pokażemy. My to wszystko archiwizujemy, kompletujemy. Mamy te wszystkie materiały, które, gdyby pokazać je na Zachodzie, to ludzie łapaliby się za głowy”. http://wpolityce.pl/media/225798-mastalerek-o-ataku-mediow-w-tym-symbolicznym-dniu-prowadzona-jest-nagonka-na-opozycje-nasz-wywiad

-- BOGDAN BORUSEWICZ: UŻYWANIE 13 GRUDNIA DO BIEŻĄCEJ POLITYKI JEST NIEDOPUSZCZALNE: “Borusewicz w rozmowie z PAP i IAR odniósł się do marszu organizowanego przez PiS i powiedział, że absolutnie nie zgadza się, by okres stanu wojennego przyrównywać do dzisiejszej rzeczywistości. - Jeśli PiS robi marsz 13 grudnia pod hasłem zagrożenia dla demokracji albo powtórzenia wyborów samorządowych, to oczywiście jest to wykorzystywanie tej daty do bieżących celów politycznych - dodał. Podkreślił, że dla niego - człowieka, który pamięta tę datę - jest to rzecz niedopuszczalna”. http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,17126407,Borusewicz__uzywanie_13_grudnia_do_biezacej_polityki.html

*****

FAKTY TVN

-- GRZEGORZ KAJDANOWICZ: Na marszu spokojnie i bez incydentów (...) Przesłanie polityków PiS było jasne - chcą przejąć władzę w Polsce.

-- MACIEJ KNAPIK: Najaktywniejszy uczestnik marszu to Joachim Brudziński. Ustawiający ludzi wokół prezesa, dyrygujący marszem i wreszcie chrypnącym głosem skandujący hasła przeciwko rządowi i Ewie Kopacz.

-- KNAPIK DALEJ: Łączenie Ewy Kopacz z Jerzym Urbanem w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego jest nieprzypadkowe, a przesłanie jasne: dzisiejsza Polska nie różni się od PRL-u.

-- ANTONI MACIEREWICZ: Te wybory sfałszowano tak, jak wtedy, kiedy fałszowano wybory, żeby władzę mogła objąć agentura sowiecka.

-- JAROSŁAW KACZYŃSKI: Te wybory zostały sfałszowane.

-- KNAPIK: Był to też marsz w obronie mediów i dziennikarzy, ale tylko tych, którzy brali udział w incydencie w siedzibie PKW i zostali zatrzymani przez policję.

-- KACZYŃSKI: Są na szczęście jeszcze w Polsce uczciwi sędziowie.

-- JERZY ZELNIK: Większość mediów głównego nurtu nie kontruje władzy, nie organizuje opinii publicznej, kłamie, manipuluje, służy rządzącym.

-- KNAPIK: Aktor tu krytykuje, ale kilka zdań później sam powoływał się na dane opublikowane właśnie w tych mediach, podkreślając ich profesjonalizm.

-- KNAPIK DALEJ: Wyraźne były starania organizatorów, żeby nie doszło do żadnych incydentów.

-- KACZYŃSKI: Rysuje się perspektywa zwycięstwa, waszego zwycięstwa.

*****

WIADOMOŚCI TVP

-- WYBORY ZOSTAŁY SFAŁSZOWANE - wypowiedź Jarosława Kaczyńskiego na czołówce.

-- BRONISŁAW KOMOROWSKI: Trzeba było w sobie dużo marzeń i siły, by walczyć o odległą, wydawałoby się, przyszłość. Wypowiedź prezydenta w materiale o 13 grudnia.

-- W MATERIALE TEŻ WIZYTA EWY KOPACZ U LECHA WAŁĘSY.

-- JAROSŁAW KACZYŃSKI: Te wybory zostały sfałszowane.

-- JUSTYNA DOROSZ-ORACZ: Nie ma odwrotu od oskarżeń. Od tej demonstracji ma się rozpocząć wielka mobilizacja.

-- JERZY ZELNIK: Nie chcemy, by polskie państwo oszukiwało obywateli.

-- ANDRZEJ HALICKI: 13 grudnia wjechał gen. Jaruzelski, a jeśli Kaczyński chce rozpocząć marsz po władzę, to jest jak najgorsze skojarzenie.

-- HENRYK WUJEC: To, że nie ma wolnych mediach ogłaszają w mediach, że nie ma demokracji też.

*****

WYDARZENIA POLSATU

-- UDAŁO SIĘ UZYSKAĆ TAK WIELE: WOLNOŚĆ, DEMOKRACJĘ - wypowiedź Bronisława Komorowskiego na czołówce.

-- NIE LĘKAJMY SIĘ, A ZWYCIĘŻYMY - wypowiedź Jarosława Kaczyńskiego na czołówce.

-- KOCHAM POLSKĘ, KOCHAM PIS I WSZYSTKO CO ROBI, MÓWI, MYŚLI - wypowiedź uczestnika marszu na czołówce.

-- MAGDA SAKOWSKA: Jeden marsz, haseł wiele.

-- JAROSŁAW KACZYŃSKI: To będzie marsz w obronie demokracji, mediów, dziennikarzy.

-- DOMINIKA DŁUGOSZ: Media są, wszystkie redakcje relacjonują marsz, telewizje na żywo, ale uczestnicy i tak nie oglądają, bo nie wszystkim wierzą.

-- PIOTR SEMKA: Używa się sformułowania “wyprowadzenia ludzi na ulice”. To obrzydliwe sformułowanie, z powodu złości na tego typu sformułowania postanowiłem być razem z tymi ludźmi.

-- JAROSŁAW GOWIN: Chcemy zaprotestować przeciwko wypaczeniu wyniku wyborów i chcemy domagać się tego, żeby w Polsce były wprowadzone transparentne reguły wyborcze. Takie, które obowiązują w normalnych krajach europejskich. Nic więcej.

-- DŁUGOSZ: Dopiero Kaczyński mówi wprost.

-- KACZYŃSKI: Ludzie boją się między sobą mówić prawdę. Nawet o tym, o czym wszyscy wiedzą. Te wybory zostały sfałszowane.

-- DŁUGOSZ: I za chwilę...

-- KACZYŃSKI DALEJ: Ale jest także pochodem zwycięstwa, bo wygraliśmy te wybory, i nie chodzi o to, czy było to 3 czy 5 procent.

-- DŁUGOSZ: Jak twierdzą organizatorzy to był największy pochód w powojennej Polsce i wzięło w nim udział ponad 100 tys. uczestników. Policja od lat nie podaje szacunków z manifestacji. Nieoficjalnie jest mowa o 20 tys.

-- ANDRZEJ HALICKI: Zaduma i coś, co jest chyba refleksją wszystkich. Nigdy nie wolno doprowadzić do konfrontacji Polaków z Polakami.