Kryzys taśmowy powoli wchodzi w nową fazę. Zakończył się pierwszy etap reagowania. Po fali gorączkowego pozycjonowania się, wszyscy główni gracze, analizują swoją sytuację. Ale jest grupa osób - poza Tuskiem i Kaczyńskim - która ma szczególny wpływ na to, jak ta sprawa będzie rozwijać się w ciągu najbliższych dni i tygodni.

Andrzej Seremet. Faktycznie, najważniejszym punktem pierwszego pełnego dnia afery była nie tyle konferencja premiera Tuska, co wcześniejszy, bardzo krótki briefing Andrzeja Seremeta. To prokurator generalny okazał się wczoraj najcenniejszym sojusznikiem Donalda Tuska, bo umożliwił w pełni zbudowanie przekazu: Sienkiewicz i Belka OK, Nowak i Parafianowicz - już nie OK. Pod względem prawnym i politycznym, zbudowanie tego rozróżnienia przez Seremata było przed konferencją prasową Tuska bezcenne. Dlatego tak kluczowa jest postawa Seremeta w najbliższych dniach i tygodniach, zwłaszcza jeśli miałyby pojawić się nowe taśmy. Nie ma jednak wątpliwosci - wczoraj to właśnie Seremet był najważniejszym i najbardziej zaskakujacym sojusznikiem Tuska. Gdyby nie jego konferencja, pozostawienie Sienkiewicza na stanowisku spotkałoby się z jeszcze gorszym (o ile to możliwe) przyjeciem przez media i polityków.

Bronisław Komorowski. Jeśli ktoś liczył, że dziś przy okazji zaprzysiężenia nowej minister kultury prezydent mocno wypowie się o aferze taśmowej, to na pewno przeżył rozczarowanie. Komorowski, w swoim pierwszym publicznym wystąpieniu wspomniał jedynie o “nienajlepszym klimacie” wywołanym publikacją taśm, a także koniecznosci walki o lepsze standardy w politcye. Prezydentowi udało się nawiązać do całej sprawy, a jednocześnie nie powiedzieć o niej absolutnie nic. To też pokazuje pewien strategiczny dylemat, przed którym stoi prezydent. Z jednej strony, po jego “reformatorskim” wystąpieniu 4 czerwca powstało oczekiwanie, że będzie aktywny w reakcji na aferę. Z drugiej strony, nie może chcieć mocnego osłabienia Tuska i PO, bo to mogłoby naruszyć fundamentalne warunki do przeprowadzenia i sukcesu jego kampanii wyborczej (która już zresztą się zaczęła).

Kamil Durczok. Paradoksalnie, to od szefów najważniejszych programów, w takim samym stopniu jak od politycznych graczy, zależy jak długo afera podsłuchowa i jej wiele różnych wątków utrzyma się w dyskusji publicznej, której największą siłą rażenia -jeżeli chodzi o wpływ na wyborców- jest zachowanie “telewizyjności” sprawy. Dla wyborców, ale i politycznego zaplecza Platformy szczególnie istotne jest podejście TVN, a wobec afery podsłuchowej, jest ono krytyczne. Durczok napisał na swoim blogu: “nie jestem pewien, czy poniedziałkowe otwarcie [Tuska] było właściwie rozegrane”. Istotne dla PO będzie ile kolejnych dni sprawa treści podsłuchów utrzyma się w centrum relacji telewizyjnych.

Marek Biernacki. Niezależnie od układu głosowań w Sejmie to na konserwatystów z PO będzie się teraz kierowała uwaga mediów. To właśnie ta grupa (poza PSL) może stanowić potencjalnie największe zegrożenie dla stabilności koalicji. I dlatego w dalszych fazach kryzysu to Marek Biernacki, jako punkt odniesienia dużej części klubu PO i autorytet, dla sporej części wyborców Platformy jawi się jako istotny, potencjalny sojusznik Donalda Tuska.

Janusz Piechociński. Dylematy PSL opisuje wtorkowa “Rzeczpospolita”. Chociaż nikt nie spodziewa się, że na rok przed wyborami parlamentarnymi PSL zerwie koalicję z PO, to nie ma wątpliwości, że Janusz Piechociński spróbuje wzmocnić pozycję partii w koalicji przed kluczowymi dla partii wyborami samorządowymi. O ile rezultat w wyborach europejskich miał znaczenie przede wszystkim prestiżowo-wizerunkowe dla samego Piechocińskiego, to od wyniku wyborów lokalnych zależy dalsze funkcjonowanie PSL. Wicepremier wypowiadał sie do tej pory dość ostrożnie, dopiero jutro ludowcy mają zaprezentować “własne scenariusze”.

Zgodnie z zapowiedzią premiera, rząd na wtorkowym posiedzeniu zajmie się założeniami do nowelizacji ustawy o Narodowym Banku Polskim. To właśnie ten projekt miałby, jak wynika z taśm opublikowanych przez "Wprost”, umożliwić NBP finansowanie deficytu, by… PiS nie doszło do władzy.

Mówiąc najkrócej, jeżeli wydatki państwa są większe niż przychody - a tak zazwyczaj jest - w budżecie powstaje dziura. W takim przypadku, by sfinansować deficyt, resort finansów emituje obligacje. W obecnym systemie prawnym NBP nie może jednak ich skupować, i to akurat trudno zmienić, bo to nie ustawa, a Konstytucja zabrania bankowi centralnemu finansowania deficytu. Z taśm wynika jednak, że zapis ten można ominąć, bo NBP miałby skupować obligacje nie MF, ale państwowego banku, np. BGK.

Wydawało się, że po wybuchu afery taśmowej projekt zostanie odłożony na półkę. Wygląda jednak na to, że dzisiaj rząd go przyjmie. W praktyce nie ma to większego znaczenia, bo to nie projekt nowelizacji, ale założenia. Po ich przyjęciu, ministerstwo finansów będzie musiało przygotować całą ustawę (bo założenia to nie ustawa), wysłać ją do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych, potem znowu przyjąć przez rząd. Na końcu tej ścieżki są jeszcze prace w parlamencie i prezydent.

Zdaniem części ekonomistów, to rozwiązanie na scenariusz kryzysowy. Gdyby rentowność obligacji (odsetki od długu) wzrosły do poziomu ok. 10 proc., rząd nie byłby w stanie finansować długu, co w perspektywie kilku miesięcy oznaczałoby konieczność zaciskania pasa. Projekt zmienia też funkcjonowanie Rady Polityki Pieniężnej - członkostwo w niej miałoby być rotacyjne.

Na wtorkowym posiedzeniu rząd zajmie się także nowelizacją ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia, czyli drugą częścią pakietu kolejkowego oraz nowelizacją ustawy o samorządzie gminnym oraz nowelą ustawy o podatku od towarów i usług.

Fot. Maciej Śmiarowski/KPRM

W najnowszym  - ale przeprowadzonym przed wybuchem afery podsłuchowej - sondażu TNS Polska PiS zdecydowanie wygrywa z Platformą. Partia Jarosława Kaczyńskiego ma 36% (+4 pp), Platforma ma 28% (+3 pp). SLD osiąga 10% (+1 pp), PSL ma 5% (-1 pp).

Poniżej progu są KNP (4%), TR i SP (po 2%) oraz PRJG i RN (po 1%). 11% nie wie na kogo zagłosować. Jak informuje TNS: "Zamiar wzięcia udziału w głosowaniu zadeklarowało w sposób zdecydowany 19 proc. badanych; 34 proc. - że "raczej" poszłoby do urn. 19 proc. badanych raczej nie wzięłoby udziału w głosowaniu, a 21 proc. - na pewno nie. 7 proc. badanych nie było w tej sprawie zdecydowanych".

Sondaż przeprowadzono w dniach 6-11 czerwca, próba wynosiła 953 mieszkańców Polski. TNS Polska badał preferencje partyjne osób deklarujących „zdecydowanie” lub „raczej” zamiar uczestniczenia w wyborach.

fot. sejm.gov.pl

W trakcie wtorkowej konferencji prezes PiS wzmocnił polityczny nacisk na prezydenta Komorowskiego, by ten zabrał zdecydowane stanowisko w sprawie afery podsłuchowej.  Prezes PiS oczekuje od prezydenta, by np. wygłosił orędzie w Sejmie, lub też w inny sposób zadeklarował, że rząd premiera Tuska musi odejść. Jak to ujął lider PiS: "Nie jest tak, że prezydent jest zobowiązany do milczenia. Musi wybrać: albo jest częścią tej grupy i sitwy, albo nie jest. Jeśli nie [to] musi domagać się odejścia tego rządu".

Kaczyński o sytuacji po ujawnieniu afery taśmowej 

• Jak stwierdził Kaczyński, trwa test polskiej demokracji i polskiego ustroju


• "W Polsce istnieje grupa - sitwa - która chce utrzymać władzę, łamiąc zasady demokracji".


• Kaczyński stwierdził też, że "sitwa" jest gotowa działania, które nie mieszczą się w regułach demokracji by utrzymać władzę.

• "Prezydent ma obowiązek jasno stanąć po stronie konstytucji i demokracji. Dziś oznacza to jedno, publiczne stwierdzenie, że ten rząd musi odejść".


• Komorowski mógłby - zdaniem Kaczyńskiego - wygłosić orędzie w Sejmie, w trakcie którego mógłby powiedzieć "to co jest potrzebne" czyli że "rząd musi odejść".


• Prezydent musi zdecydować:  "albo jest częścią tej grupy i sitwy, albo nie jest".

• Jak stwierdził lider PiS, komisja miałaby sens, tylko gdyby była kierowana przed największą partię opozycyjną.


• Kaczyński wspominał, że w przeciwnym razie komisja śledcza będzie działać tak, jak pod przewodnictwem Sekuły i będzie tylko służyć zamieceniu sprawy pod dywan.

• Jak stwierdził Kaczyński, odbył z Gowinem bardzo długą, ciekawą i interesującą [nocną] rozmowę.


• Dodał, że zbliża się moment w którym wszyscy, którzy chcą zmienić Polskę są razem.

-- O 20.00 ROZPOCZĘŁO SIĘ SPOTKANIE TUSK-PIECHOCIŃSKI.

-- KONRAD PIASECKI NA TWITTERZE: “Wydaje mi się że afera podsłuchowa powoli umiera. Nie wiem co mogłoby ja ożywić i przydać nowego wymiaru”.

-- PAWEŁ RESZKA W TYGODNIKU POWSZECHNYM: "Publicystyczny instynkt znów nie zawiódł Bartłomieja Sienkiewicza. Ma rację, że państwo polskie istnieje tylko w teorii. Jak inaczej, skoro minister spraw wewnętrznych daje się nagrać?”.

-- RESZKA O STRZELANIU DO DZIENNIKARZY: "Przy okazji, jak zwykle w takich sytuacjach, pojawia się tendencja „strzelania” do dziennikarzy, którzy ujawnili taśmy. Bo dają się wykorzystywać, bo „tajemniczy posłaniec” był też w innych redakcjach, bo chodzi o zwiększenie nakładu (tą interpretacją posłużył się nawet Tomasz Nałęcz, doradca prezydenta), a przed publikacją nie zadano sobie pytania, komu ono służy. Przypomnijmy więc, że dziennikarze są przekazicielami bulwersujących wiadomości. Gdyby je ukrywali przed opinią publiczną, sami naraziliby się na kompromitację. Mieliśmy już przykłady czekania na dobry moment z ujawnieniem skandalu - a trzeba powiedzieć, że żaden moment dla umoczonych polityków nie jest dobry. Taśmy zaś w dobie internetu - z dziennikarza - mi czy bez nich - i tak stałyby się dostępne”.

-- WYGRAĆ MA SZANSĘ PREZYDENT - pisze dalej Reszka w TP: "Wygrać ma szansę prezydent, jako mediator: ktoś, kto stoi ponad sporem. Tyle że będzie to wymuszało jego dystans do PO (by ludzie zapomnieli, że z tej partii wyrósł)”.

-- RESZKA: PO PRZEŻYJE DRAMAT: "Platforma Obywatelska przeżyje jednak dramat. W rozmowie Sienkiewicza i Belki wyszła cała kuchnia. PO nie będzie się już kojarzyła z formacją, która obiecała zmienić politykę, dać jej wymiar obywatelski. Będzie się kojarzyła z dealami zawieranymi przy ogonach wołowych. Nawet kelner wie, że w takich wypadkach musi być drogo – żeby minister się nie pogniewał. PO nie będzie już nigdy partią „ą”, „ę” - tylko partią „k” i „ch”.

-- BONI W KROPCE NAD I: “Największym problemem jest to, że w ogóle pojawiły się nagrania”.

-- HOFMAN W KROPCE NAD I PODSUMOWUJE NAJWAŻNIEJSZY ARGUMENT PIS OD SOBOTY : “Nie jest problem nagrania, problem jest co tam było. (...)  Tu mamy do czynienia z dodrukiem pieniedzy, żeby jedna partia nie wygrała”.

-- JUTRO RANO: Janusz Piechociński w Jeden na jeden TVN24 i Gościu Radia Zet, Joachim Brudziński w RMF.

-- NAJNOWSZY TNS: PiS zyskuje, Korwin poza Sejmem. https://300polityka.pl/news/2014/06/17/najnowszy-tns-pis-zyskuje-korwin-poza-sejmem/

-- LATKOWSKI NA FB: “Jutro opublikujemy pierwszą godzinę nagrania, w którym prezes Marek Belka stawia warunki poparcia rządu. NBP uważał, że wyrywaliśmy zdania z kontekstu, więc…”.

-- KACZYŃSKI APELUJE DO PREZYDENTA W SPRAWIE AFERY PODSŁUCHOWEJ. https://300polityka.pl/news/2014/06/17/kaczynski-mowi-o-sitwie-u-wladzy-i-pisze-list-do-prezydenta-komorowskiego/

-- 5 KLUCZOWYCH OSÓB, OD KTÓRYCH ZALEŻĄ DALSZE LOSY AFERY PODSŁUCHOWEJ. https://300polityka.pl/news/2014/06/17/5-osob-od-ktorych-zaleza-dalsze-losy-afery-podsluchowej/

-- PREZES NIK ZAWIADAMIA ABW WS. SPOTKANIA Z KULCZYKIEM: “Szef NIK Krzysztof Kwiatkowski złożył zawiadomienie w ABW o treści swojej rozmowy z najbogatszym Polakiem Janem Kulczykiem - dowiedział się portal tvn24.pl. Doniesienie nie dotyczy faktu nielegalnego nagrania rozmowy prezesa Najwyższej Izby Kontroli, a informacji, które przekazał mu w jej trakcie biznesmen”. http://tvn24.pl/prezes-nik-zawiadamia-abw-ws-nagranej-rozmowy-z-kulczykiem,440608,s.html

-- POCHANKE W FPF: “Ciekawe co byłoby, gdyby podobna rozmowa, szefa MSW z prezesem banku, odbyła się za rządów PiS-u? Byłby koniec świata”.

-- SMOLAR W FPF: “Losy Platformy i tego rządu wiszą na zdolności zatrzymania sprawców i udowodnienia, że są jakieś inspiracje polityczne”.

-- BALCEROWICZ W FPF na pytanie, co sądzi o opiniach ekonomistów, że nowelizacja ustawy o NBP jest potrzebna: “Proszę ich zapytać, co z Konstytucją. Jak się ją depcze, to nie ma dobrego państwa”.

-- BALCEROWICZ O SIENKIEWICZU: “Człowiek, który odpowiada za służby specjalne i daje się podsłuchiwać, powinien zrezygnować. Najlepiej byłoby, gdyby minister Sienkiewicz złożył dymisję”.

-- PRAWIE 2 MLN WIDZÓW OGLĄDAŁO PONIEDZIAŁKOWĄ KONFERENCJĘ PREMIERA WS. TAŚM: “Konferencję premiera kanały newsowe transmitowały wczoraj między 15.00 a 16.02. Najwięcej widzów śledziło ją w naziemnym kanale TVP Info, gdzie oglądalność wyniosła 830 tys. widzów przy udziale w rynku na poziomie 13,32 proc.  Drugą największą widownię zgromadził kanał TVN24 - tam konferencję oglądało 720 tys. osób, a udział stacji wyniósł 11,50 proc”. http://wirtualnemedia.pl/artykul/prawie-2-mln-widzow-ogladalo-konferencje-donalda-tuska-ws-tasm-wprost

-- SZCZUREK: PROJEKT USTAWY O NBP BYŁ KONSULTOWANY PRZED ROZMOWĄ BELKI Z SIENKIEWICZEM: “Prace nad ustawą o zmianach w ustawie o Narodowym Banku Polskim trwają od marca 2013 roku. Projekt założeń został wysłany do konsultacji wewnętrznych w ministerstwie finansów 5 lipca 2013 roku, czyli przed rozmową prezesa Belki z ministrem Sienkiewiczem - powiedział we wtorek minister finansów Mateusz Szczurek”. http://tvn24bis.pl/informacje,187/szczurek-projekt-ustawy-o-nbp-byl-konsultowany-przed-rozmowa-belki-z-sienkiewiczem,440511.html

WYDARZENIA POLSATU

-- PO-KŁOSIE. Belka u prezydenta. Komorowski o “dodatkowym zadaniu” wywołanym taśmami. Tusk ma największe pretensje o styl wypowiedzi Sienkiewicza.

-- KACZYŃSKI: Prezydent ma stanąć po stronie konstytucji.

-- SP chce komisji śledczej. PiS nie chce komisji, bo obawia się że będzie jak w trakcie komisji hazardowej.

-- Palikot chce skrócenia kadencji - 307 głosów. TR ma 2% w TNS.

-- GAWKOWSKI: Chcemy dowiedzieć się, czy po aferze podsłuchowej Tusk ma moralną i polityczną większość. 20.00 spotkanie PDT z Piechocińskim.

-- ŚLEDZTWO - Prokuratura wszczyna śledztwo ws. afery podsłchowej. Nieoficjalnie: Najbardziej prawdodpobna wersja, że podsłuchy od czasu do czasu wnoszono do restauracji.

-- RPP i NBP - Hausner nie pojawił się na posiedzeniu. MF twierdzi, że propozycja [wprowadzenia zapisów o interwencji] pojawiła się zanim doszło do spotkania Sienkiewicz-Belka.

***

FAKTY TVN

-- AFERA PODSŁUCHOWA. Nieoficjalnie: badane są głównie wątki udziału były oficerów służb. W całej sprawie więcej pytań i odpowiedzi. Wyjaśnienia składał restaurator. Nikt nie zatrzymany.

-- NOWEK: Mógł to nagrać każdy.

-- PŁUSKA: CORAZ CZEŚCIEJ POJAWIAJA SIE OBAWY, ZE SPRAWCA NIGDY NIE ZOSTANIE WYKRYTY.

-- ASPEKTY POLITYCZNE: Chłodne powitanie Sienkiewicza przez Tuska na posiedzeniu rządu. Sobieniowski: Prezydent dał do zrozumienia, że jest zniesmaczony i zniecierpliwiony. Tusk o deficycie kultury.

-- KACZYŃSKI: Albo prezydent jest częścią grupy, sitwy albo nie. Sobieniowski: Kaczyński nie traktuje do końca poważnie swojej deklaracji o międzypartyjnych rokowaniach, nie chce odpowiadać na pytanie o rozmowie z Palilkotem. SLD ma swoją propozycje: głosowanie ws. nagrań.

-- GAWKOWSKI: Nie jesteśmy za tym, aby budować IV RP.

-- ASPEKT USTAWY O NBP - materiał Krzysztofa Skórzyńskiego. Minister zaprzeczył, by kluczowy fragment pojawił się w wyniku targu.

-- Pierwszy ślad ustawy na stronie RCL pojawia się w sierpniu. To mogłoby przeczyć wersji Szczurka. Ale minister przyniósł dziś swoje dokumenty. 18 marca pierwszy projekt - dokument zawiera zapis o skupie obligacji. To kończy pytania, czy zapis pojawił się po rozmowie, ale nie kończy pytań o szczegóły tej rozmowy.

-- Fragment o zwycięstwie PiS z rozmowy Belka-Sienkiewicz. Szef MSW może sondować, czy Belka gdy ustawa da mu tego prawo, będzie gotowy do podratowania finansów państwa, gdyby załamała się gospodarka przed wyborami.

-- ASPEKT NOWAKA: Szczurek twierdzi, że nie doszło do blokowania czegokolwiek.

-- FROG Z ZARZUTAMI.

-- OSTATNI MATERIAŁ: Maciej Mazur o tym, jak wczoraj mijali się Belka i Sienkiewicz przed i trakcie wczorajszej Kropki nad i.

***

WIADOMOŚCI TVP

-- SIENKIEWICZ W MATERIALE DZIUBKI POWTARZA, ŻE NIE MA POLITYCZNEJ PRZYSZŁOŚCI. Scena z posiedzenia rządu i powitanie.

-- HAUSNER: Nie mam nic do powiedzenia, proszę dać mi spokój.

-- SZCZUREK BRONI SIĘ PRZED ZARZUTAMI

-- OPOZYCJA PO AFERZE: PiS chce obalić cały gabinet PDT i wzywa na pomoc prezydenta. PO uznaje apel, za próbę wciągnięcia PBK w spór. PiS widzi, że jej sztandarowy pomysł - powołania rządu technicznego jest technicznie niewykonalny.

-- GAWKOWSKI: Nie ma zgody na republikę kolesiów. PiS nie ma co liczyć na obrońców byłego szefa CBA [w PO]. Mężydło: Nie poprę takiego wniosku.

-- GOWIN: Zrobimy wszystko, by rząd Tuska przeszedł do historii. Dystans ziobrystów.

-- MATERIAŁ O PODSŁUCHACH - Sienkiewicz - pracuje specjalna grupa dochodzeniowo-śledcza.

-- BIZNES I POLITYKA - Jacek Tacik o wątku dot. jednogroszówek.

***

-- PAWEŁ RESZKA O KWAŚNIEWSKIM W TYGODNIKU POWSZECHNYM: "Złoty chłopak lewicy, za wcześnie wygrał całą pulę. Gdy upłynęło 10 lat w Pałacu, nie potrafił się pozbierać, tracił popularność i wpływy. Dziś politycy wolą udawać, że słabo znają Aleksandra Kwaśniewskiego."

-- NAJSMAKOWITSZY CYTAT Z RESZKI: "W Sejmie rozmawiam z młodym działaczem lewicy. – Przepraszam, ale kto to jest Kwaśniewski? - pyta. - Facet, który rozkłada kolejne wybory? Nie potrafi się zebrać, nie wie, o co mu chodzi. Widziałem go niedawno na oficjalnej kolacji z gośćmi z Zachodu. Wie pan, co zamówił do picia? Wódkę i piwo."

-- TWÓJ RUCH ZŁOŻYŁ WNIOSEK O SKRÓCENIE KADENCJI SEJMU: “W uzasadnieniu do wniosku czytamy m.in., że "kilka dni temu pojawiły się kompromitujące rząd Donalda Tuska nagrania m.in. jego ministrów, byłych liderów PO i osób pełniących ważne funkcje w państwie, jak chociażby szef NBP Marek Belka". Zdaniem TR z ujawnionych nagrań wynika, że "Polska jest traktowana jak prywatne przedsiębiorstwo, skala patologii na najwyższych szczeblach, układów koleżeńskich i załatwianiu prywatnych spraw z pominięciem przepisów prawa, a także seria nadużyć funkcji jest porażająca". http://rp.pl/artykul/738667,1118775.html

-- ZIOBRO ODMAWIA GOWINOWI: “4 proc. poparcia daje nam szansę pójścia własną drogą - tak Zbigniew Ziobro odpowiada Jarosławowi Gowinowi, który powiedział, że w obliczu kryzysu państwa możliwa jest współpraca Kaczyński-Gowin-Ziobro”.  http://tvp.info/15659275/ziobro-elegancko-odmawia-gowinowi