Koalicyjna większość w Radzie Miasta st. Warszawy gwarantuje prezydentowi poparcie dla jego działań, a radnych sprowadza do roli maszynek do głosowania. Tymczasem zadaniem rady jest krytyczna dyskusja nad polityką proponowaną przez prezydenta. Przypominamy niektóre z wyzwań, które stoją przed nowymi władzami. Tuż przed głosowaniem warto sprawdzić, w jaki sposób odnoszą się do nich kandydaci w serwisie MamPrawoWiedziec.pl.

Fatum Bieruta. W Warszawie wciąż formalnie obowiązuje dekret z 1945 r., który w okresie odbudowy stolicy odbierał grunty ich właścicielom. 70 lat po wojnie zwrot nieruchomości spadkobiercom budzi wiele zastrzeżeń. Brak przepisów regulujących zwrot oraz przychylność sądów do oddawania zagrabionego mienia w prywatne ręce sprzyja przejmowaniu przedwojennych kamienic i atrakcyjnych działek w centrum przez skupujących roszczenia. Szacuje się, że dekret Bieruta objął 14 tys. ha i 20 tys. majątków stolicy. Dla Warszawy reprywatyzacja oznacza ogromne koszty: w 2013 r. odszkodowania, jakie sądy nakazały miastu wypłacić właścicielom, sięgnęły 650 mln zł. Budżet państwa dokłada Warszawie 200 mln zł. Z punktu widzenia mieszkańców nieuregulowane kwestie reprywatyzacji oznaczają odbieranie publicznych terenów, takich jak: parki, boiska szkolne przy ulicach Niecałej i Foksal. Dla lokatorów mieszkań komunalnych reprywatyzacja kończy się podwyżką czynszu i koniecznością szukania nowego lokum.

Nowe władze Warszawy powinny lobbować za wprowadzeniem ustawy reprywatyzacyjnej. Warto przypomnieć, że radni mogą zachęcać do wybrania przez posłów kilku rozwiązań: ●przyznanie symbolicznych odszkodowań; ●zwrot równowartości mienia, bez zwrotu działki lub nieruchomości; ●prawo pierwokupu roszczeń dla miasta; ●prawo miasta do weryfikacji i podważania roszczeń; ●możliwość zwrotu działki w innych granicach; ●zakaz likwidacji szkół i innych placówek publicznych stojących na działkach objętych roszczeniami; ●wprowadzenie przepisu, że w przypadku osób zaginionych, które mają więcej niż 100 l. nie stosuje się kuratora roszczeń; ●spłata roszczeń z budżetu państwa.

Polityka mieszkaniowa. W l. 2010-2013 w Warszawie powstało 34 tys. nowych mieszkań (więcej mieszkań w stosunku do liczby mieszkańców wybudowano we Wrocławiu, Gdańsku, Krakowie i Rzeszowie). Rynek mieszkaniowy w stolicy jest domeną deweloperów, a ratusz nie prowadzi szerokiej polityki mieszkaniowej. Pod koniec 2013 r. m.st. Warszawa było właścicielem 85 tys. mieszkań i lokali socjalnych. Jednak ten zasób jest niewystarczający. Rocznie, w każdej dzielnicy na przyznanie mieszkania czeka kilkaset rodzin, a w l. 2007-2014 oddano do użycia 3 tys. mieszkań komunalnych. W 2014 r. Warszawa wydała na budowę mieszkań socjalnych 64 mln zł (4 proc. wydatków ratusza na inwestycje).

Przedmiotem prac rady miasta nadchodzącej kadencji powinna być dyskusja nad rynkiem mieszkaniowym stolicy. Kandydatów na radnych pytamy więc, czy ich zdaniem ●miasto ma budować nowe mieszkania pod wynajem, nawet jeśli to jest kosztowne, czy raczej ●lepiej gospodarować dotychczasowymi zasobami lokalowymi? Czy należy utrzymać w mocy decyzję rady z grudnia 2011 r., zmieniającą zasady wykupu mieszkań komunalnych w stolicy? Nowe regulacje są mniej atrakcyjne dla najemców komunalnych: dotychczas mieszkańcy mogli wykupić mieszkanie za 10 proc. jego wartości, od 2013 r. muszą zapłacić średnio 50 proc. wartości mieszkania. Radni mogą zdecydować, czy dla miasta i mieszkańców bardziej●korzystne jest umożliwienie tańszego wykupu mieszkań przez lokatorów i wzięcie przez nich odpowiedzialności za utrzymanie lokali,czy też ●wyższe wpływy ze sprzedaży mieszkań, ale z założeniem, że więcej lokali pozostaje w majątku publicznym.

Prawa strona miasta. Praga, zaniedbana część Warszawy, potrzebuje nowej infrastruktury telekomunikacyjnej, gazowej i elektrycznej, remontów kamienic i ich otoczenia – podwórek, chodników, parków i skwerów oraz budowy ścieżek rowerowych. Kulturalnie Praga ma charakter małego miasta – poszczególne instytucje kultury nie konkurują ze sobą, bo jest ich za mało. Brakuje instytucji, z których mieszkańcy korzystaliby niezależnie od zasobności portfela i przestrzeni do wspólnego spędzania czasu – po stronie lewej taka przestrzeń jest już zaprojektowana i zaadoptowana przez mieszkańców.

Praga i Targówek notują niższą jakość życia niż dzielnice po lewej stronie Wisły. Tutejsi mieszkańcy muszą zadowolić się ok. 23 m kw. mieszkania na jedną osobę, podczas gdy na Mokotowie czy Ursynowie jest to średnio 30 i 40 m kw., a na Wilanowie – 60. Dzieci mieszkające na Pradze osiągają słabsze wyniki szkolne: na egzaminie po 6. klasie szkoły podstawowej uczniowie z Ursynowa otrzymują 32 pkt., natomiast z Pragi-Płn. – 24 pkt. Egzamin gimnazjalny z matematyki w dzielnicy Włochy uczniowie zdają na poziomie 65 proc., a na Pradze-Północ – 46 proc. Z kolei problemem nowej Pragi, np. Białołęki, jest brak szkół i przedszkoli oraz komunikacja, gdzie nowo wybudowane osiedla niedawno zostały połączone z lewą stroną mostem Północnym, wzdłuż którego miasto buduje linię tramwajową.

Nierówność w rozwoju obu dzielnic zapisana jest w planach inwestycji – na l. 2014-2018 obecne władze ratusza zaplanowały co prawda inwestycje na większą kwotę, ale mniej po stronie prawej (po lewej – 59 projektów o wartości ok. 6,06 mld zł, po prawej – 41 projektów o wartości 6,7 mld zł). Na Pradze, wg planów powstać ma min. obwodnica od Ronda Wiatraczna do Ronda Żaba, a zrewitalizowane mają być m.in.: wodociąg praski, zabytkowe obiekty przy ul. Grochowskiej na potrzeby Orkiestry Sinfonia Varsovia oraz niektóre z kamienic.  W nowej kadencji radni będą mogli ●zrewidować te plany jak również pracować nad ●zmniejszeniem różnic edukacyjnych w dzielnicachoraz wpłynąć na plany związane z rewitalizacją brzegów Wisły – jako●przestrzeni zachowującej przyrodniczy charakter lub przeciwnie – jako●miejsca rekreacji i inwestycji atrakcyjnych dla mieszkańców.

Metropolia Warszawa. Granice oddziaływania stolicy wykraczają poza jej obszar i 1,7 mln mieszkańców. W l. 2014-2020 Warszawa wraz z 32 okolicznymi gminami otrzyma unijne dofinansowanie do realizacji wspólnych projektów w ramach Warszawskiego Obszaru Funkcjonalnego. Wartość projektów wyniesie 696,1 mln zł, z tego 139,2 mln zł, jako wkład własny, da Warszawa. Obecnie trwają ostatnie negocjacje dotyczące planowania działań. Wśród inwestycji, które Warszawa planuje wspólnie z gminami znajdziemy: rozwój wspólnego transportu publicznego i ścieżek rowerowych, zachęcanie dużych przedsiębiorstw do tworzenia siedzib poza granicami Warszawy, dofinansowanie pomocy społecznej i wspólnego systemu informacji oświatowej.

Rozwój aglomeracji warszawskiej, rozumiany jako współpraca z gminami sąsiadującymi, jest kwestią sporną w kampanii. Wątpliwości budzą takie rozwiązania jak Karta Warszawiaka, która miała zachęcić mieszkańców stolicy do płacenia podatków w Warszawie i korzystania z transportu publicznego. Jednocześnie zmarginalizowała mieszkańców sąsiednich gmin, którzy, podobnie jak warszawiacy są związani z miastem poprzez zatrudnienie, korzystanie z infrastruktury transportowej, kulturalnej i usługowej. Radni tworzący politykę Warszawy jako metropolii będą ●decydować nie tylko o warunkach życia osób zameldowanych i mieszkających w Warszawie, ale także ●tych z sąsiednich małych gmin, których sytuacja materialna i społeczna jest ze stolicą ściśle powiązana. W kampanii mają okazję zadeklarować, ●czy i w jaki sposób stolica powinna wykorzystać unijnych środków na działania rozwijające potencjał całej aglomeracji warszawskiej oraz, w jaki sposób rozwijać miasto – ●na przedmieściach, inwestując w infrastrukturę publiczną i połączenia komunikacyjne czy●dogęszczać zabudowę stolicy w obrebie jej granic, ograniczając odpływ mieszkańców i nadmierny rozrost terytorialny miasta.

Miasto dostępne dla wszystkich – tak w skrócie można opisać hasło wyborcze jedynek z warszawskich list do rady miasta. Tymczasem, to infrastruktura i zmniejszanie różnic w obrębie stolicy powinny leżeć w zakresie ich zainteresowań. Kłopot w tym, że wymagają wiedzy, czytania dokumentów i pracy z ekspertami. W starciu z aparatem gabinetu prezydenta radni są bez szans. Chyba, że zmieni się charakter działania klubów w radzie, a sekretariaty obsługujące radnych wezmą na siebie również prace ekspercką.

Wszystkie odpowiedzi kandydatów na prezydenta, do rady Warszawy i rady dzielnicy: http://mamprawowiedziec.pl/strona/kwestionariusze

Współpraca: MojaPolis.pl

fot. Boston9 CC BY SA 3.0